İsrail hükümeti, camilerde hoparlörle ezan okunmasını yasaklayan skandal bir yasa tasarısını onaylayarak İslam dünyasında büyük infial yarattı. Filistin yönetimi kararı 'din savaşı ilanı' olarak nitelerken, uluslararası toplumdan da tepkiler geliyor. İsrail'in bu adımı, dini özgürlükler üzerinde bir kısıtlama olarak görülüyor.
Yasa tasarısı ne getiriyor?
İsrail parlamentosu Knesset'te kabul edilen tasarı, cami, kilise gibi ibadethanelerde hoparlör kullanımını yasaklayan mevcut yönetmelikleri genişletiyor. Yeni düzenlemeye göre, sabah namazı başta olmak üzere tüm ezanların sessiz okunması gerekiyor. Tasarı, 'gürültü kirliliği' gerekçesiyle sunuldu ancak Filistinliler ve Müslüman ülkeler bunu dini hedef alan bir uygulama olarak değerlendiriyor.
Filistin'den sert tepki
Filistin Devlet Başkanlığı Sözcüsü Nabil Abu Rudeineh, yaptığı açıklamada, 'Bu karar, din savaşı ilanıdır. İsrail, Filistin halkının dini kimliğine ve inanç özgürlüğüne saldırmaktadır' dedi. Filistin Yönetimi, konuyu Birleşmiş Milletler ve İslam İşbirliği Teşkilatı'na taşıyacağını duyurdu.
İslam dünyasından kınama
Suudi Arabistan, Mısır, Ürdün ve Birleşik Arap Emirlikleri başta olmak üzere birçok İslam ülkesi İsrail'in kararını kınadı. Türkiye Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, 'Bu adım, nefret ve ayrımcılığı körükleyen, dini değerlere saygısızlık olarak kabul ediyoruz' denildi. Endonezya gibi Müslüman nüfusu yoğun ülkeler de karara sert tepki gösterdi.
Uluslararası tepkiler
Avrupa Birliği Dış İlişkiler Sorumlusu Josep Borrell, kararı 'endişe verici' bulduğunu belirtti. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Sözcüsü, dini ibadetlerin kısıtlanmasının uluslararası hukuka aykırı olduğunu vurguladı. ABD Dışişleri Bakanlığı ise konuya ilişkin doğrudan bir açıklama yapmaktan kaçındı.
Tarihsel bağlam
İsrail'de daha önce de benzer girişimler olmuş, 2016'da Kudüs'te ezan sesinin kısılması yönünde bir yasa tasarısı Meclis'e sunulmuş ancak geçmemişti. Ancak mevcut sağ koalisyon hükümeti, dini hassasiyetleri gözetmeksizin bu tür adımları hayata geçiriyor. İsrail'de yaşayan 1,5 milyon Arap vatandaşın büyük çoğunluğu Müslüman ve ezan yasağından doğrudan etkilenecek.
Bu gelişme, bölgede dini gerilimi artırma potansiyeli taşıyor. İsrail'in bu kararı, sadece Filistinlilerin değil, tüm Müslüman dünyasının ortak tepkisine yol açarken, Kudüs'ün statüsüne yönelik tartışmaları da alevlendiriyor. Bağımsız gözlemciler, bu tür adımların barış sürecini daha da zora sokacağını ve iki devletli çözüm umutlarını azaltacağını belirtiyor.
