İsrail'de aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, camilerde ezan okunmasını yasaklamayı öngören yasa tasarısını yeniden gündeme getirdi. Ben-Gvir, sosyal medyada yayınladığı bir videoda ezan sesinin duyulduğu bir ortamda "Bu durumu değiştireceğim" ifadelerini kullandı. Tasarı, daha önce de gündeme gelmiş ancak koalisyon ortaklarının itirazıyla geri çekilmişti.
Ben-Gvir'den ezan karşıtı video
Itamar Ben-Gvir, geçtiğimiz günlerde sosyal medya hesabından bir video paylaştı. Videoda, bir caminin minaresinden ezan sesi duyulurken Ben-Gvir'in konuşması yer aldı. Bakan, "Duydunuz mu? Bunu değiştireceğiz" diyerek tasarıya atıfta bulundu. Ben-Gvir daha önce de Kudüs ve diğer şehirlerde ezan sesinin hoparlörle yayınlanmasının yasaklanması gerektiğini söylemişti. Tasarı, camilerde ezanın sadece iç mekanda ve düşük sesle okunmasını öngörüyor.
Tepkiler ve hukuki süreç
Ben-Gvir'in bu hamlesi, İsrail'deki Müslüman toplum ve muhalif siyasi partilerden sert tepki çekti. İsrail İslam Hareketi lideri Şeyh Raid Salah, "Ezan, dinimizin sembolüdür. Bu tasarı dini özgürlüklere saldırıdır" dedi. Arap vekiller, tasarının ırkçı olduğunu ve ayrımcılığı körüklediğini belirtti. Yasa tasarısı henüz meclise sunulmazken, Ben-Gvir'in partisi Otzma Yehudit'in koalisyon anlaşmasında bu konuya yer verdiği biliniyor. Başbakan Binyamin Netanyahu'nun tasarıya destek verip vermeyeceği merak konusu.
Ezan yasağı geçmişte de gündemdeydi
İsrail'de ezanın hoparlörle okunmasına yönelik kısıtlama girişimleri daha önce de yaşanmıştı. 2016 yılında Kudüs Belediyesi, erken saatlerdeki ezanın hoparlörle okunmasını yasaklamış, ancak üst mahkeme bu kararı geçici olarak durdurmuştu. 2021 yılında da benzer bir yasa tasarısı meclise sunulmuş ancak uluslararası baskılar ve iç tepkiler nedeniyle rafa kaldırılmıştı. Ben-Gvir'in bu konuyu yeniden gündeme getirmesi, İsrail'deki aşırı sağın güç kazanmasının bir yansıması olarak yorumlanıyor.
Bölgesel yansımalar
Ezan yasağı girişimi, sadece İsrail'de değil, bölge genelinde de tepki çekti. Ürdün Dışişleri Bakanlığı, yapılan açıklamada "Kudüs'teki İslami sembollere yönelik her türlü saldırı kabul edilemez" ifadelerini kullandı. Mısır ve Suudi Arabistan da benzer uyarılarda bulundu. Hamas, konuyu "İslam dünyasına savaş ilanı" olarak nitelendirdi. İsrail'deki Müslüman toplumun temsilcileri, gerekirse uluslararası mahkemelere başvurma hazırlığında olduklarını duyurdu.
Değerlendirme
Ben-Gvir'in bu hamlesi, İsrail'deki dini ve etnik ayrışmayı derinleştirme potansiyeli taşıyor. Ezan yasağı, Arap vatandaşların temel hak ve özgürlüklerine bir darbe olarak görülürken, uluslararası kamuoyunun İsrail'e yönelik eleştirilerini artırabilir. Koalisyon hükümetinin bu konuda nasıl bir yol izleyeceği, hem iç siyasette hem de dış ilişkilerde kritik bir sınav olacak.
