Birleşmiş Milletler (BM), İsrail'i çatışma bölgelerinde sistematik cinsel şiddet uyguladığı gerekçesiyle resmen kara listeye ekledi. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in yıllık raporunda yer alan karar, İsrail'in 'soykırımcı' sıfatına ek olarak 'tecavüzcü' olarak da tescillenmesine yol açtı. Raporda, 7 Ekim 2023 sonrası Gazze'deki saldırılarda kadın ve çocuklara yönelik cinsel şiddet vakaları belgelendi. İsrail Dışişleri Bakanlığı kararı kınarken Hamas da listede yer aldı.
Cinsel Şiddet Raporu ve Kanıtlar
BM'nin 2023 yılı Çatışma Bölgelerinde Cinsel Şiddet Raporu, İsrail güçlerinin Filistinli kadın ve erkeklere yönelik tecavüz, cinsel saldırı ve işkence iddialarını içeriyor. Raporda, İsrail askerlerinin gözaltı merkezlerinde Filistinlilere cinsel şiddet uyguladığı, bazı kurbanların bu nedenle hayatını kaybettiği belirtiliyor. Ayrıca, İsrail'in hava saldırılarında hastane ve okulları hedef alması, sivillerin cinsel şiddete karşı korunmasız kalmasına neden oldu. BM İnsan Hakları Ofisi, Gazze'deki kadın sığınma evlerinin yüzde 70'inin hasar gördüğünü tespit etti. Raporda Hamas'ın da 7 Ekim saldırılarında cinsel şiddet uyguladığı iddia ediliyor.
Tepkiler ve Yansımalar
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, kararı 'antisemitik bir komplo' olarak nitelendirdi ve BM'ye yönelik sert eleştirilerde bulundu. ABD ise karara tepki göstererek İsrail'in listeden çıkarılması için lobi faaliyeti yürüteceğini açıkladı. Filistin Dışişleri Bakanlığı ise kararı memnuniyetle karşıladı ve 'İsrail'in savaş suçlarının tescili' olarak değerlendirdi. Türkiye'den de tepkiler geldi; Dışişleri Bakanlığı, 'Bu karar, İsrail'in işgal ve soykırım politikalarının bir parçası olan cinsel şiddeti belgelemiştir' açıklaması yaptı. BM Güvenlik Konseyi'nde konunun ele alınması bekleniyor.
Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Başsavcısı Kerim Han, geçtiğimiz haftalarda yaptığı açıklamada, Gazze'deki cinsel şiddet suçlarının insanlığa karşı suç kapsamında değerlendirilebileceğini söylemişti. UCM'nin soruşturma başlatması halinde İsrail'in üst düzey yetkilileri hakkında tutuklama emri çıkarılması gündeme gelebilir. Bölgesel insan hakları örgütleri, kara listenin caydırıcı olması için uluslararası toplumun somut adımlar atması gerektiğini vurguluyor. İsrail'in bu kara listeye girmesi, küresel kamuoyunda İsrail karşıtı söylemleri güçlendirirken, Birleşmiş Milletler'in çatışma bölgelerinde cinsel şiddete karşı mücadelesinde yeni bir sayfa açılıyor.
BM verilerine göre, 2023 yılında dünya genelinde çatışma bölgelerinde 3 bin 200'den fazla cinsel şiddet vakası rapor edildi. Bu vakaların yüzde 40'ı çocuklara yönelikti. Kara listede İsrail'in yanı sıra Hamas, Myanmar ordusu, Suriye rejimi, Rus güçleri ve diğer bazı silahlı gruplar da yer alıyor. Uzmanlar, cinsel şiddetin sistematik bir savaş taktiği olarak kullanıldığını ve bu nedenle ağır cezaların gerektiğini savunuyor. Ancak kara listenin bağlayıcılığı olmaması, eleştirilere neden oluyor. İsrail'in listede yer alması, ülke içinde ve dışında tartışmaları da beraberinde getirdi. Netanyahu hükümeti, kara listenin geçersiz olduğunu ileri sürerken, muhalefet cephesinde sessizlik hakim. Bu gelişme, İsrail-Filistin çatışmasının uluslararası hukuktaki boyutunu bir kez daha gündeme taşıdı.
