İsrail ordusu, Ramazan Bayramı boyunca Gazze Şeridi, Batı Şeria ve Lübnan'da askeri operasyonlarını sürdürdü. Tel Aviv yönetimi, İran ile ABD arasında olası bir anlaşma ihtimalinin gölgesinde bölgedeki saldırılarını genişletirken, Beyrut yeniden hedef alındı. Gazze'de bayram günleri yoğun hava saldırıları ve çatışmalarla geçerken, Batı Şeria'da ise çok sayıda Filistinli gözaltına alındı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ateşkes çağrılarına rağmen askeri hedeflere ulaşana kadar operasyonların devam edeceğini açıkladı.
Beyrut'ta yeni saldırılar
Lübnan'ın başkenti Beyrut'un güney banliyöleri, İsrail savaş uçakları tarafından bombalandı. Saldırılarda Hizbullah'a ait olduğu belirtilen bir binanın hedef alındığı, ancak sivil kayıpların yaşandığı bildirildi. Lübnan Sağlık Bakanlığı, en az 12 kişinin hayatını kaybettiğini, 40'tan fazla kişinin yaralandığını duyurdu. İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), saldırının Hizbullah'ın roket fırlatma rampalarına yönelik olduğunu savundu. Bölgede yaşanan panik, bayram hazırlıkları yapan sivilleri hedef alan bu saldırıyla daha da arttı.
Gazze'de bayram: Ölüm ve yıkım
Gazze Şeridi'nde bayramın ilk günü, İsrail hava saldırılarının gölgesinde geçti. Han Yunus ve Refah kentlerinde düzenlenen bombardımanlarda en az 35 Filistinli hayatını kaybetti, 100'den fazla kişi yaralandı. Birleşmiş Milletler Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA), Gazze'deki insani durumun 'felaket boyutunda' olduğunu açıkladı. Ateşkes çağrılarına rağmen İsrail'in operasyonları hız kesmeden devam ediyor. Filistin Kızılayı, bayram boyunca sağlık ekiplerinin 7/24 çalıştığını ancak yetersiz kaldığını belirtti.
Batı Şeria'da gözaltı dalgası
İsrail güçleri, Batı Şeria'nın çeşitli kentlerinde bayram sabahı baskınlar düzenledi. Cenin, Nablus ve El Halil'de onlarca Filistinli gözaltına alındı. İsrail Ordu Sözcüsü, operasyonların 'terörle mücadele' kapsamında olduğunu söyledi. Ancak gözaltına alınanlar arasında gazeteciler ve sivil toplum aktivistlerinin de bulunduğu bildiriliyor. Filistin Yönetimi, uluslararası toplumu İsrail'e karşı harekete geçmeye çağırdı. Batı Şeria'da bayram namazı sonrası düzenlenen protestolarda İsrail askerleri göstericilere müdahale etti.
İran-ABD anlaşması ihtimali ve bölgesel denklem
Tel Aviv yönetiminin operasyonları genişletmesi, İran ile ABD arasında olası bir anlaşmanın yaklaştığı yönündeki haberlerle eş zamanlı gerçekleşiyor. İran'ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin son aşamaya geldiği belirtilirken, İsrail'in bu anlaşmaya karşı olduğu biliniyor. Netanyahu, daha önce yaptığı açıklamalarda 'İran'ın nükleer silah elde etmesine izin verilmeyeceğini' vurgulamıştı. Uzmanlar, İsrail'in bölgedeki saldırılarını tırmandırarak ABD-İran anlaşmasını sabote etmeye çalıştığını değerlendiriyor.
Uluslararası tepkiler
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, bayramda bile devam eden saldırıları kınayarak 'derhal ateşkes' çağrısı yaptı. ABD Dışişleri Bakanlığı ise İsrail'in kendini savunma hakkını tanıdığını ancak sivil kayıpların en aza indirilmesi gerektiğini bildirdi. Avrupa Birliği, tüm taraflara itidal çağrısında bulundu. Türkiye Dışişleri Bakanlığı, İsrail'in saldırılarını 'insanlık suçu' olarak nitelendirdi ve uluslararası toplumu harekete geçmeye davet etti.
Bağımsız değerlendirme
İsrail'in bayramda dahi ateşkese yanaşmaması, çatışmanın artık bir güvenlik sorununun ötesine geçtiğini ve tam anlamıyla bir insanlık krizine dönüştüğünü gösteriyor. Netanyahu hükümetinin, İran ile olası bir anlaşma öncesinde bölgede 'kazanılmış pozisyonlar' oluşturmaya çalıştığı anlaşılıyor. Ancak bu strateji, sivilleri hedef alan saldırılarla uluslararası hukuku ihlal ediyor ve bölgesel istikrarı daha da tehdit ediyor. Ateşkes çağrılarının sonuçsuz kalması, uluslararası toplumun bu krize müdahale kapasitesinin ne denli zayıf olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.
