İsrail ordusu, Lübnan ile 27 Kasım 2024'te varılan ateşkese rağmen ülkenin güneyindeki sivil yerleşim bölgelerine yönelik hava saldırıları düzenledi. Lübnan'ın güneyindeki Sur kenti ve çevresini hedef alan saldırılarda ilk belirlemelere göre en az 11 sivil hayatını kaybetti, 30'dan fazla kişi yaralandı. Saldırılar, ateşkesin imzalanmasından yalnızca 72 saat sonra gerçekleşmesiyle uluslararası tepkilere yol açtı.
Saldırının Ayrıntıları
Saldırılar, yerel saatle sabah 05.30 sıralarında başladı. İsrail savaş uçakları, Sur kentine bağlı El-Bustan, El-Huş ve Er-Ramadiye mahallelerine en az dört hava saldırısı düzenledi. Lübnan Sağlık Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, 11 cenazenin kaldırıldığı ve yaralıların çevre hastanelere sevk edildiği bildirildi. Yaralılar arasında çocuk ve kadınların da bulunduğu kaydedildi. İlk müdahale ekipleri enkaz altında kalanları kurtarmak için çalışmalarını sürdürürken, ölü sayısının artmasından endişe ediliyor.
Tepkiler ve Uluslararası Kınama
Lübnan Başbakanı Necip Mikati, saldırıyı "ateşkesin açık bir ihlali" olarak nitelendirerek, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne acil toplanma çağrısı yaptı. Hizbullah hareketi ise yaptığı yazılı açıklamada, "İsrail'in bu saldırısı cevapsız kalmayacak" ifadelerine yer verdi. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Matthew Miller, "Ateşkesin korunması için taraflara itidal çağrısı yapıyoruz" derken, Fransa Dışişleri Bakanlığı saldırıyı kınadı. Birleşmiş Milletler geçici gücü UNIFIL de bölgedeki durumun "ciddi endişe verici" olduğunu duyurdu.
Ateşkesin Arka Planı
27 Kasım 2024'te Lübnan ile İsrail arasında ABD ve Fransa arabuluculuğunda imzalanan ateşkes anlaşması, neredeyse bir yıldır süren çatışmaları sona erdirmeyi hedefliyordu. Anlaşma kapsamında Hizbullah'ın Litani Nehri'nin kuzeyine çekilmesi, İsrail'in ise Lübnan topraklarındaki saldırılarını durdurması öngörülüyordu. Ancak anlaşma metninde, İsrail'in ulusal güvenlik tehdidi algılaması durumunda operasyon yapma hakkını saklı tuttuğu bir madde yer alıyordu. Söz konusu madde, uluslararası hukuk açısından tartışmalı olmakla birlikte, İsrail'in ateşkesi delme gerekçesi olarak kullanabileceği endişesini doğurmuştu.
Yeni saldırılar, ateşkesin kalıcılığına ilişkin ciddi soru işaretleri yaratırken, Birleşmiş Milletler Lübnan Özel Koordinatörü Jeanine Hennis-Plasschaert, "Tarafları, ateşkesin kazanımlarını korumaya ve sivillerin can güvenliğini öncelemeye çağırıyorum" dedi. Saha kaynaklarına göre, hava saldırılarında ağırlıklı olarak yerleşim alanlarının vurulması, çatışmaların yeniden siviller üzerinde yoğunlaştığını gösteriyor.
Bağımsız Değerlendirme
İsrail'in bu hava saldırısı, ateşkese rağmen bölgesel dengeleri yeniden germe potansiyeli taşıyor. Anlaşma metnindeki muğlak ifadeler, İsrail'e geniş bir operasyon alanı bırakırken, Lübnan'da toplumsal infiale yol açması muhtemel. Özellikle sivil kayıpların yüksek olması, Hizbullah'ı misillemeye itebilir ve bu durum Orta Doğu'da yeni bir çatışma sarmalını tetikleyebilir. Uluslararası toplumun ateşkesin ihlal edilmesine seyirci kalması, kalıcı bir barışın tesisi açısından tehlikeli bir emsal oluşturuyor.
