İsrail'in Gazze'de alıkoyduğu Kemal Advan Hastanesi Müdürü Dr. Husam Ebu Safiyye, Avrupa Parlamentosu'nun (AP) her yıl düşünce özgürlüğünü savunan kişilere verdiği Sakharov Ödülü'ne aday gösterildi. Adaylık, AP'nin siyasi grupları tarafından yapılan başvurular arasında yer aldı. Ebu Safiyye, Gazze'deki insani krizin sembol isimlerinden biri haline geldi.
Ebu Safiyye'nin tutuklanması ve hastane koşulları
Dr. Husam Ebu Safiyye, Gazze'nin kuzeyindeki Kemal Advan Hastanesi'nin müdürü olarak görev yapıyordu. İsrail ordusu, Aralık 2023'te hastaneye düzenlediği operasyon sırasında Ebu Safiyye'yi gözaltına aldı. O tarihten bu yana nerede tutulduğu ve durumu hakkında net bilgi alınamıyor. İsrail makamları, doktorun güvenlik gerekçesiyle alıkonulduğunu öne sürerken, uluslararası insan hakları kuruluşları serbest bırakılması çağrısı yapıyor. Ebu Safiyye'nin avukatları, tutuklama koşullarının uluslararası hukuka aykırı olduğunu savunuyor.
Kemal Advan Hastanesi, Gazze Şeridi'nin kuzeyinde hizmet veren son büyük sağlık tesislerinden biriydi. İsrail saldırıları sonucu hastane büyük ölçüde hasar gördü ve birçok sağlık çalışanı yaşamını yitirdi. Dünya Sağlık Örgütü, Gazze'de sağlık altyapısının çöktüğünü ve hastanelerin hedef alınmasının uluslararası insancıl hukuka aykırı olduğunu defalarca dile getirdi. Ebu Safiyye, hastanenin ayakta kalması için gösterdiği çabalarla tanınıyordu.
Sakharov Ödülü ve diğer adaylar
Avrupa Parlamentosu'nun Sakharov Düşünce Özgürlüğü Ödülü, her yıl ifade özgürlüğünü ve insan haklarını savunan kişi veya kuruluşlara veriliyor. 1988'den bu yana verilen ödül, Sovyet fizikçi Andrei Sakharov'un anısına düzenleniyor. Bu yılki aday listesinde Dr. Ebu Safiyye'nin yanı sıra Uluslararası Ceza Mahkemesi yetkilileri, El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele ve çeşitli sivil aktivistler bulunuyor. AP'nin siyasi grupları, adaylar arasından kazananı belirlemek için önümüzdeki haftalarda oylama yapacak. Ödül töreni genellikle Aralık ayında Strasbourg'da gerçekleşiyor.
Ebu Safiyye'nin adaylığı, Filistinli sağlık çalışanlarının yaşadığı zorluklara dikkat çekmek açısından önem taşıyor. İsrail, 7 Ekim 2023'ten bu yana Gazze'ye yönelik saldırılarını sürdürüyor. Gazze Sağlık Bakanlığı'na göre, saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısı 30 bini aştı; bunların arasında yüzlerce sağlık personeli de var. Uluslararası Kızılhaç Komitesi, sağlık çalışanlarının korunması gerektiğini vurguluyor. Birleşmiş Milletler ise Gazze'de insani yardımın engellendiğini ve sağlık sisteminin tamamen çöktüğünü rapor ediyor.
İsrail'in tutumu ve uluslararası tepkiler
İsrail, Ebu Safiyye'nin tutuklanmasını "terörle mücadele" kapsamında değerlendiriyor. İsrail ordusu, hastanenin Hamas tarafından üs olarak kullanıldığını iddia ediyor; ancak bu iddialar bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı. İsrail yönetimi, uluslararası ödül adaylıklarını "siyasi propaganda" olarak nitelendiriyor. Buna karşın, Avrupa Parlamentosu üyeleri arasında Ebu Safiyye'nin adaylığını destekleyenlerin sayısı artıyor. İnsan Hakları İzleme Örgütü, doktorun serbest bırakılması için imza kampanyası başlattı.
Türkiye, doktorun serbest bırakılması çağrısında bulunan ülkeler arasında yer aldı. Dışişleri Bakanlığı, Gazze'de sağlık çalışanlarına yönelik saldırıları kınadığını açıkladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İsrail'in Gazze'deki eylemlerini "soykırım" olarak tanımladı ve uluslararası toplumu harekete geçmeye davet etti. Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, uluslararası hukukun uygulanması gerektiğini söyledi. ABD ise İsrail'e desteğini sürdürürken, insani yardımların artırılması yönünde çağrı yapıyor.
Dünya Tabipler Birliği, Dr. Ebu Safiyye'nin adaylığını memnuniyetle karşıladı. Birlik başkanı, "Sağlık çalışanlarına yönelik her türlü saldırı kabul edilemez. Dr. Ebu Safiyye, mesleğinin onurunu temsil ediyor" dedi. Uluslararası Af Örgütü ise İsrail'in uluslararası hukuku ihlal ettiğini belirterek, doktorun derhal serbest bırakılmasını talep etti. Filistin Tabipler Birliği, adaylığın Filistin halkına moral olduğunu açıkladı.
Değerlendirme: İnsan hakları ve çifte standart tartışması
Dr. Husam Ebu Safiyye'nin Sakharov Ödülü'ne aday gösterilmesi, Gazze'deki insan hakları ihlallerine uluslararası alanda dikkat çekilmesi açısından kritik bir adım. Ancak ödülün sembolik değeri, sahadaki gerçekleri değiştirmiyor. Uluslararası toplumun Filistinli sağlık çalışanlarına yönelik tutumu, çifte standart eleştirilerini beraberinde getiriyor. Batılı ülkelerin Ukrayna'daki savaş suçlarına gösterdiği hassasiyetin benzerini Gazze için göstermemesi, adalet duygusunu zedeliyor. Ebu Safiyye'nin akıbeti, uluslararası hukukun ne kadar bağlayıcı olduğunu test edecek. Ödül süreci, sadece bir doktorun değil, tüm bir halkın sesi olma potansiyeli taşıyor.
