İsrail yönetimi, işgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilere yönelik şiddeti protesto eden ABD'li Yahudi aktivistlerin ülkeye giriş iznini iptal etti. Karar, Tel Aviv'in uluslararası alanda artan eleştirilere rağmen Filistin yanlısı sesleri susturma çabası olarak yorumlanıyor. Yetkililer, konuya ilişkin resmi bir açıklama yapmazken, aktivistlerin isimleri ve sayısı hakkında bilgi verilmedi.
Yasak Neden Uygulandı?
İsrail İçişleri Bakanlığı'na bağlı Göç İdaresi'nin, ABD vatandaşı olan ve Yahudi kimlikleriyle bilinen bir grup aktivistin seyahat iznini iptal ettiği öğrenildi. Söz konusu aktivistlerin, geçtiğimiz aylarda Batı Şeria'daki Filistin köylerinde düzenlenen protestolara katıldıkları ve İsrail güvenlik güçlerinin uygulamalarını kınadıkları biliniyor. İsrail yasalarına göre, ülkeye girişi 'ulusal güvenlik' veya 'kamu düzeni' açısından sakıncalı görülen kişilere vize verilmiyor. Ancak uzmanlar, bu kararın siyasi bir baskı aracı olarak kullanıldığını savunuyor.
ABD'li Yahudilerden Tepki
Karar, ABD'deki Yahudi toplumunun bazı kesimlerinde büyük tepkiyle karşılandı. Özellikle İsrail'i eleştiren ve Filistin haklarını savunan Yahudi örgütleri, bu uygulamayı 'demokratik değerlere aykırı' olarak nitelendirdi. American Jewish Left adlı örgütün sözcüsü yaptığı açıklamada, "Bizler Yahudi olarak İsrail'in varlığını destekliyoruz, ancak işgal politikalarını da eleştirme hakkımız var. Bu yasak, farklı görüşlere tahammülsüzlüğün bir göstergesi" dedi. Öte yandan İsrail yanlısı bazı gruplar ise kararı savunarak, aktivistlerin 'İsrail'in egemenlik haklarını ihlal ettiğini' öne sürdü.
Uluslararası Tepkiler ve Hukuki Boyut
Birleşmiş Milletler ve insan hakları örgütleri, İsrail'in bu kararını kınadı. BM İnsan Hakları Ofisi sözcüsü, "Herkesin ifade özgürlüğü ve barışçıl toplanma hakkı vardır. Bu tür yasaklar, uluslararası hukuka aykırıdır" şeklinde konuştu. Avrupa Birliği de benzer bir açıklama yaparak, İsrail hükümetine kararı gözden geçirme çağrısında bulundu. Hukuki açıdan, İsrail'in vize politikaları konusunda geniş takdir yetkisi bulunuyor; ancak bazı hukukçular, bu tür yasakların ayrımcılık yasağını ihlal ettiğini belirtiyor.
Benzer Olaylar ve Artan Gerilim
Bu tür seyahat yasakları, ilk kez uygulanmıyor. Geçtiğimiz yıllarda da İsrail, Filistin'e destek veren birçok uluslararası aktiviste giriş yasağı getirmişti. Ancak bu kararın, ABD'li Yahudilere yönelik olması dikkat çekici. Zira İsrail, ABD'yi en yakın müttefiki olarak görüyor ve iki ülke arasında güçlü Yahudi lobisi ilişkileri bulunuyor. Bu gelişme, İsrail'in iç siyasetinde de tartışmalara yol açtı. Muhalefet partileri, hükümeti 'otoriterleşmekle' suçlarken, koalisyon hükümeti ise kararın güvenlik gerekçeleriyle alındığını savunuyor.
Batı Şeria'daki gerginlik, son aylarda tırmanışta. İsrail ordusunun Filistin şehirlerine düzenlediği baskınlar ve yerleşimci saldırıları, uluslararası kamuoyunda geniş yankı buluyor. ABD yönetimi, bu konuda İsrail'e sınırlı da olsa eleştiriler yöneltiyor. Ancak bu yasak kararı, Washington yönetiminin İsrail'e yönelik politikalarında bir değişiklik yaratıp yaratmayacağı merak ediliyor. Uzmanlar, önümüzdeki günlerde iki ülke arasında diplomatik bir krizin yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
