Isparta'nın Yalvaç ilçesine bağlı Kuyucak köyünde, devlet destekli bağ yenileme ve damla sulama projesiyle üzüm üretimi dört katına çıktı. Yıllardır göç veren köy, yeni yatırımlarla tersine göç almaya başladı. Hasat sezonu, modernize edilen bağlarda bu yıl erken başladı.
Devlet Desteğiyle Bağlar Yenilendi
Kuyucak köyü, tarım ve hayvancılıkla geçinen bir yerleşim yeri. Ancak son yıllarda genç nüfusun şehirlere göç etmesiyle köyde üretim azalmış, bağlar atıl kalmıştı. 2020 yılında Tarım ve Orman Bakanlığı ile Isparta Valiliği'nin ortak yürüttüğü "Genç Çiftçi" ve "Kırsal Kalkınma" projeleri kapsamında köye önemli yatırımlar yapıldı. Proje kapsamında çiftçilere hibe destekli fidan, damla sulama sistemi ve modern budama teknikleri eğitimi verildi.
Köy muhtarı Ahmet Yılmaz, "Daha önce kuru tarım yapıyorduk, verim çok düşüktü. Devletin verdiği destekle bağlarımızı yeniledik, sulama sistemi kurduk. Şimdi dekardan aldığımız üzüm miktarı eskiye göre dört kat arttı. Bu da köyümüze hayat verdi" dedi.
Üretim Rakamları ve Ekonomik Etki
Köyde 2022 yılında 500 ton olan üzüm üretimi, 2024 yılında 2 bin tona ulaştı. Üzüm bağlarının yanı sıra elma, kiraz ve ceviz üretiminde de artış sağlandı. Köyde kurulan tarımsal kalkınma kooperatifi aracılığıyla ürünler doğrudan alıcıya satılıyor. Kooperatif başkanı Mehmet Demir, "Ürünlerimizi aracısız satıyoruz, çiftçinin geliri arttı. Ayrıca yeni işleme tesisimizle üzümü kurutup paketliyoruz, katma değer yaratıyoruz" diye konuştu.
Köyde tarım dışında hayvancılık da canlandı. Genç girişimcilere verilen kredi destekleriyle besi çiftlikleri kuruldu. Köyde 2020'de 200 olan büyükbaş hayvan sayısı 2024'te 650'ye çıktı. Bu gelişmeler, köyde istihdamı artırdı ve dışarıya göçü durdurdu.
Göç Tersine Döndü: Köye Dönüş Başladı
Kuyucak köyü, 1990'lı yıllardan itibaren yoğun göç veriyordu. 2000'li yıllarda köy nüfusu 300'e kadar düşmüştü. Ancak son üç yılda köye geri dönenlerin sayısı 150'yi geçti. Köyde yeniden açılan ilkokul, 2023-2024 eğitim yılında 45 öğrenciyle eğitime başladı. Köyde ayrıca sağlık ocağı ve kütüphane hizmete girdi.
İstanbul'dan köyüne dönen genç çiftçi Ali Kaya, "Şehirde beton yığınları arasında yaşamaktansa köyümde üretim yapmayı tercih ettim. Devlet desteğiyle 50 dönüm bağ kiraladım, şimdi hem ailemi geçindiriyorum hem de köyüme katkı sağlıyorum" ifadelerini kullandı.
Köye dönüşler, yalnızca tarımsal üretimi değil, sosyal yaşamı da canlandırdı. Köy kahvesi, fırın ve bakkal yeniden açıldı. Düğün ve festivaller geleneksel hale geldi. Köyde 2024 yılında ilk kez "Üzüm Festivali" düzenlendi ve çevre köylerden yoğun katılım oldu.
Uzmanlar: Sürdürülebilirlik İçin Devam Şart
Tarım ekonomisi uzmanı Prof. Dr. Ayşe Çelik, "Kuyucak örneği, doğru destek politikalarıyla kırsal kalkınmanın mümkün olduğunu gösteriyor. Ancak bu başarının sürdürülebilir olması için sulama altyapısının korunması, pazarlama kanallarının geliştirilmesi ve genç nüfusun köyde tutulması gerekiyor. Aksi halde birkaç yıl içinde eski duruma dönülebilir" uyarısında bulundu.
Isparta Valiliği, benzer projeleri ilçedeki diğer köylere de yaymayı planlıyor. Valilik yetkilileri, 2025 yılında 10 köyde daha bağ yenileme ve damla sulama projesi başlatılacağını açıkladı. Bu projeler için 50 milyon TL bütçe ayrıldığı belirtildi.
Kuyucak köyü, tarımsal üretimdeki başarısıyla bölgeye örnek olurken, göçün tersine dönmesi ve ekonomik canlanma, kırsal kalkınma politikalarının ne denli etkili olabileceğini ortaya koyuyor. Köyde hasat sezonu başladı; çiftçiler, bu yıl rekor verim bekliyor. Üzüm bağlarında hummalı bir çalışma var. Kadınlar ve erkekler, sabahın erken saatlerinden itibaren bağlarda üzüm topluyor. Toplanan üzümler, kooperatifin soğuk hava deposunda muhafaza edilip, yurt içi ve yurt dışı pazarlara gönderiliyor. Köyde ayrıca organik tarım sertifikası alınması için çalışmalar sürüyor. Bu adım, ürünlerin Avrupa pazarında daha yüksek fiyata satılmasını sağlayacak. Kuyucak, adeta bir kırsal kalkınma hikayesi yazıyor.
