Isparta'da asırlık gelenekle koyun yününden el emeğiyle üretilen keçe ürünleri, modern tasarımlarla buluşarak ABD ve Kanada pazarlarında adeta yok satıyor. Özellikle son iki yılda ihracat rakamları katlanarak artan keçe ürünleri, Isparta'nın ekonomik kalkınmasında önemli bir rol oynamaya başladı.
Geleneksel keçe nasıl modernleşti?
Isparta'da faaliyet gösteren bir aile işletmesi olan Keçe Evi, 30 yılı aşkın süredir keçe üretimi yapıyor. İşletme sahibi Mehmet Yılmaz, pandemi döneminde e-ticarete yöneldiklerini ve ürünlerini ABD'li bir alıcının keşfetmesiyle ihracatın başladığını anlatıyor. Yılmaz, "Geleneksel keçe genellikle yer sofraları ve şapka olarak bilinirdi. Biz modern ev dekorasyonu, aksesuar ve hatta giyilebilir moda ürünlerine dönüştürdük" dedi.
İşletme, yurt dışı taleplerini karşılamak için üretim kapasitesini artırırken, Isparta'daki 10 kadın istihdam ediyor. Ürünler arasında keçe çantalar, lambaderler, masa örtüleri ve duvar panoları yer alıyor. Özellikle doğal ve sürdürülebilir ürünlere olan talep, keçenin yurt dışında ilgi görmesinde etkili oldu.
İhracat rakamları ve hedefler
Isparta Ticaret ve Sanayi Odası verilerine göre, 2023 yılında keçe ürünleri ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 150 artarak 2,5 milyon dolara ulaştı. 2024 yılının ilk altı ayında bu rakam 2 milyon doları aştı. En büyük alıcılar ABD ve Kanada olurken, Almanya ve İngiltere'den de talep gelmeye başladı.
Keçe üreticileri, yıllık 10 milyon dolar ihracat hedefiyle çalışıyor. Isparta Valiliği de bu sektöre destek olmak amacıyla keçe atölyelerine hibe ve eğitim programları düzenliyor. Vali Yardımcısı Ahmet Demir, "Keçe, Isparta'nın sadece gülüyle değil, yünüyle de anılmasını sağlayacak bir potansiyele sahip" ifadelerini kullandı.
Keçe üretim süreci tamamen doğal: Koyun yünleri yıkanıp temizleniyor, sabun ve su yardımıyla dövülerek keçeleştiriliyor, ardından kalıplara geçirilip kurutuluyor. Son aşamada ise elde veya makinede işlenerek nihai ürün haline getiriliyor. Bu yöntemler, binlerce yıllık Orta Asya Türk kültürünün bir mirası olarak günümüze kadar gelmiş durumda.
Isparta Keçe Evi'nin ürünleri, Amazon ve Etsy gibi platformlarda satışa sunuluyor. Müşterilerden gelen yorumlar, ürünlerin kalitesine ve doğallığına vurgu yapıyor. Bir ABD'li müşteri, "Evimdeki en güzel dekorasyon parçası, hem sıcak hem de sanatsal" değerlendirmesinde bulundu.
Uzmanlar, geleneksel el sanatlarının dijital pazarlama ve modern tasarımla birleşmesinin, Anadolu'nun dört bir yanındaki benzer ürünler için de bir model oluşturabileceğini belirtiyor. Isparta'daki bu başarı, kırsal kalkınma ve kadın istihdamı açısından da önemli bir örnek teşkil ediyor.
