İspanya'nın Kuzey Afrika'daki toprağı Sebte (Ceuta) kentine Fas'tan yasa dışı yollarla geçen yaklaşık 50 bin düzensiz göçmenden yarısından fazlasının Fas'a geri döndüğü bildirildi. İspanyol hükümeti, göçmenlerin bir kısmının gönüllü olarak geri döndüğünü, bir kısmının ise sınır dışı edildiğini açıkladı. Bu gelişme, iki ülke arasındaki göç krizinin ardından yaşanan en somut adım olarak değerlendiriliyor.
Göçmen Akını ve Geri Dönüşler
Geçtiğimiz hafta sonu Fas'ın kuzey kıyılarından İspanya'nın Sebte kentine yüzerek veya sınır kapısından geçerek ulaşan göçmenler, kentte büyük bir karmaşaya neden olmuştu. İspanyol polisi, göçmenlerin bir kısmını şehir merkezinde toplarken, bir kısmı da spor tesislerinde geçici olarak ağırlanmıştı. İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, Fas ile iş birliği yaparak göçmenlerin geri gönderileceğini duyurmuştu.
İspanya İçişleri Bakanlığı'nın verilerine göre, Sebte'ye geçen göçmenlerin sayısı 50 bini aşmış durumda. Ancak son 48 saat içinde yaklaşık 30 bin göçmenin Fas'a döndüğü belirtiliyor. Geri dönüşlerin büyük bir kısmı gönüllü olurken, İspanyol güvenlik güçleri de sınır dışı işlemlerini sürdürüyor. Fas makamları ise geri dönen göçmenlerin ülkelerine ulaştırılacağını ve insani yardım yapılacağını açıkladı.
Uluslararası Boyut ve Eleştiriler
Bu göç dalgası, İspanya ve Fas arasındaki diplomatik gerilimi de artırdı. İspanya, Fas'ın sınır kontrolünü yeterince sağlamadığını belirtirken, Fas ise göçmenlerin yasa dışı geçişini önlemek için çaba gösterdiğini kaydetti. Avrupa Birliği, İspanya'ya destek mesajı verirken, göçmen hakları örgütleri ise geri dönüşlerin gönüllülük esasına dayanması gerektiğini vurguluyor. Birleşmiş Milletler Mülteci Ajansı (UNHCR), sığınma başvurusunda bulunmak isteyen göçmenlerin taleplerinin dikkate alınması çağrısı yaptı.
Sebte kentinde yaşayanlar, yaşanan yoğun göç akınının ardından kentteki yaşamın normale dönmeye başladığını söylüyor. Ancak bölgede hâlâ binlerce göçmenin bulunduğu ve bunların bir kısmının sığınma talebinde bulunmak istediği belirtiliyor. İspanyol hükümeti, kentteki göçmenlerin durumunu insani koşullarda çözmek için çalışmalarını sürdürüyor.
Göç Krizinin Perde Arkası
Uzmanlar, bu göç dalgasının arkasında ekonomik nedenlerin yanı sıra siyasi gerilimlerin de etkili olduğunu belirtiyor. İspanya'nın Batı Sahra konusundaki tutumu, Fas'la ilişkileri olumsuz etkilemişti. Fas yönetiminin, İspanya'nın tutumunu protesto etmek amacıyla sınır kontrollerini gevşettiği iddiaları gündeme gelmişti. Ancak Fas resmi makamları bu iddiaları yalanladı.
Benzer bir göç krizi, 2021 yılında da yaşanmış ve binlerce göçmen Sebte'ye geçmişti. O dönemde İspanya ve Fas, diplomatik krizi aşmak için görüşmeler yapmıştı. Şimdi ise benzer bir tablonun yeniden yaşanması, iki ülke arasındaki ilişkilerin hassas olduğunu gösteriyor. İspanya, bu tür olayların önüne geçmek için Fas ile daha kapsamlı bir iş birliği anlaşması yapılması gerektiğini savunuyor.
Göçmenlerin geri dönüş süreci devam ederken, İspanya'nın Sebte'deki güvenlik önlemlerini artırdığı ve kente girişleri sıkı denetim altına aldığı görülüyor. Fas tarafında ise sahil güvenlik ekipleri, yasa dışı geçişleri önlemek için devriye sayısını artırdı. Her iki ülkenin de bu krizden ders çıkararak kalıcı çözümler üretmesi bekleniyor.
