İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından açıklanan Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu listesinde, şirketlerin borç/özkaynak oranlarında belirgin bir bozulma gözleniyor. 2023 yılı verilerine göre, özellikle yüksek faiz ortamı ve artan finansman maliyetleri, firmaların bilançolarında borç yükünü artırırken, özkaynak yapısını zayıflattı. Uzmanlar, bu durumun şirketlerin yatırım kapasitesini ve büyüme potansiyelini olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor.
Borç/özkaynak oranı neden yükseldi?
İSO 500’de yer alan şirketlerin toplam borçları, 2022 yılına göre %40 artışla 3,2 trilyon liraya ulaştı. Özkaynaklar ise aynı dönemde %25 artarak 2,1 trilyon lira oldu. Bu durum, ortalama borç/özkaynak oranını 1,5’ten 1,7’ye çıkardı. Yüksek enflasyon ve sıkı para politikası nedeniyle artan kredi faizleri, şirketlerin borçlanma maliyetlerini yukarı çekerken, özkaynak karlılıklarını da baskıladı. Özellikle enerji yoğun sektörlerde faaliyet gösteren firmalar, artan girdi maliyetleriyle birlikte borçluluk oranlarında daha hızlı bir yükseliş yaşadı.
Sektörel farklılıklar ve riskler
Borç/özkaynak oranındaki bozulma, sektörler arasında farklılık gösteriyor. Kimya, metal ve makine sektörlerinde oran ortalamanın üzerinde seyrederken, gıda ve tekstil sektörlerinde nispeten daha düşük kaldı. Analistler, borçluluk oranı yüksek olan şirketlerin olası bir ekonomik yavaşlamada daha kırılgan olduğunu vurguluyor. Ayrıca, döviz borcu bulunan firmalar için kur riski de önemli bir tehdit oluşturuyor. İSO yetkilileri, şirketlerin borç yapılarını çeşitlendirmesi ve özkaynak artırıcı tedbirler alması gerektiğini belirtiyor.
Değerlendirme
İSO 500 verileri, Türk sanayi şirketlerinin artan borç yükü altında faaliyetlerini sürdürdüğünü ortaya koyuyor. Yüksek faiz ve enflasyon ortamında, firmaların özkaynaklarını güçlendirmesi için karlılık ve nakit akışı yönetimi kritik önem taşıyor. Ekonomik istikrarın sağlanması ve yatırım ortamının iyileştirilmesi, şirketlerin borç/özkaynak dengesini daha sürdürülebilir bir seviyeye çekebilir.
