İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ), 2 Temmuz 2024 itibarıyla İstanbul'daki baraj doluluk oranlarını kamuoyuyla paylaştı. Açıklamaya göre, kente su sağlayan barajların ortalama doluluk oranı yüzde 55.8 seviyesinde gerçekleşti. Geçen yılın aynı döneminde bu oran yüzde 68.2 iken, yaz sıcaklarının etkisiyle barajlardaki su miktarında belirgin bir düşüş yaşandı. İSKİ yetkilileri, artan buharlaşma ve su tüketimine dikkat çekerek vatandaşları tasarruflu olmaya çağırdı.
Barajlardaki son durum
İSKİ verilerine göre, İstanbul'da su depolayan 10 ana barajın doluluk oranları şu şekilde: Ömerli Barajı yüzde 60.1, Elmalı Barajı yüzde 45.3, Darlık Barajı yüzde 52.7, Alibey Barajı yüzde 48.9, Büyükçekmece Barajı yüzde 61.4, Sazlıdere Barajı yüzde 50.2, Istrancalar Barajı yüzde 49.6, Kazandere Barajı yüzde 44.1, Pabuçdere Barajı yüzde 38.5 ve Terkos Barajı yüzde 57.3. Bu oranlar, özellikle son haftalarda etkili olan sıcak hava dalgası ve düşük yağış miktarı nedeniyle geçtiğimiz aylara kıyasla daha düşük seyrediyor.
Marmara genelinde benzer durum
Marmara Bölgesi'ndeki diğer barajlarda da benzer bir tablo söz konusu. Bursa'da baraj doluluk oranı yüzde 48'e gerilerken, Kocaeli'nde yüzde 62 seviyesinde bulunuyor. İstanbul'un su ihtiyacının büyük kısmını karşılayan Melen Çayı'ndan alınan su miktarı da geçen yıla göre yüzde 15 azalmış durumda. Uzmanlar, kuraklık endişelerinin arttığı bu dönemde su yönetiminin daha da önem kazandığını vurguluyor.
Su tasarrufu çağrıları
İSKİ, baraj doluluk seviyelerinin daha fazla düşmemesi için vatandaşlara su tasarrufu yapmaları çağrısında bulundu. Açıklamada, özellikle bahçe sulama, araç yıkama ve havuz doldurma gibi faaliyetlerde kontrollü davranılması gerektiği belirtildi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi de, kaçak su kullanımına karşı denetimleri sıkılaştırdı. Son haftalarda yapılan denetimlerde 150'den fazla kaçak su kullanımı tespit edilirken, cezai işlem uygulandı.
Artan su tüketimi ve buharlaşma
Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre, İstanbul'da haziran ayı ortalama sıcaklığı 28.5 derece ile mevsim normallerinin 4 derece üzerinde gerçekleşti. Bu durum, baraj yüzeylerinde buharlaşma miktarını artırarak su kayıplarını hızlandırdı. Ayrıca, şehir nüfusundaki artışa bağlı olarak su tüketimi de yıl boyunca yükseldi. İSKİ'nin açıkladığı günlük su tüketimi, 2.7 milyon metreküpe ulaşırken, bu rakam yaz aylarında zirve yapıyor.
İklim değişikliği ve su kaynakları
İstanbul Teknik Üniversitesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü'nden Prof. Dr. Orhan Şen, iklim değişikliğinin İstanbul'da su kaynakları üzerindeki baskıyı artırdığını belirtiyor. Şen, "Küresel ısınma nedeniyle yağış rejimleri değişiyor, kurak dönemler uzuyor. İstanbul'un su ihtiyacının sürdürülebilirliği için arıtma tesislerinin kapasitesi artırılmalı ve yağmur suyu hasadı gibi alternatif çözümlere yönelinmeli" dedi. Önümüzdeki günlerde etkili olması beklenen sıcak hava dalgasıyla birlikte baraj doluluk oranlarında düşüşün süreceği tahmin ediliyor.
Su kaynaklarının verimli yönetimi, yalnızca bugünü değil gelecek nesilleri de ilgilendiren stratejik bir konu. Baraj doluluk oranlarındaki düşüş, İstanbul gibi büyük bir metropolde su krizinin kapıda olduğunu göstermez mi? Yetkililer ise henüz alarm durumuna geçilmediğini, ancak tedbirlerin artırılması gerektiğini vurguluyor. Vatandaş olarak üzerimize düşen, suyu bilinçli kullanmak ve iklim değişikliğinin etkilerine karşı hazırlıklı olmaktır.
