Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, memur ve emekli maaşlarına ocak ayında yapılacak zammın toplu sözleşme hükümleri nedeniyle resmi enflasyonun altında kalacağını belirterek seyyanen zam ve refah payı verilmesi gerektiğini söyledi. Karakaş, geçmiş dönemlerde de benzer şekilde memur ve emeklilerin enflasyon farkı alamadığını vurguladı.
Toplu sözleşme kaynaklı kayıplar
İsa Karakaş, memur ve emeklilerin maaş güncellemelerinin her yıl ocak ve temmuz aylarında yapıldığını hatırlatarak, 2024 yılı için belirlenen toplu sözleşme zamlarının enflasyon karşısında eridiğini ifade etti. Karakaş'a göre, memur ve memur emeklileri ocak ayında yüzde 15, temmuz ayında ise yüzde 10 zam alacak. Ancak bu oranlar, gerçekleşen enflasyonun altında kalacak. Böylece memur ve emekliler, alım gücü açısından kayıp yaşayacak.
Karakaş, "Toplu sözleşme nedeniyle memur ve emeklilerimiz geçmiş dönemlerde resmi enflasyonun altında güncelleme aldı. Bu durum, maaşların reel olarak düşmesine neden oldu. Ocak ayında da benzer bir tablo ile karşılaşabiliriz. Bu nedenle seyyanen zam ve refah payı düzenlemesi kaçınılmaz hale gelmiştir." dedi.
Enflasyon farkı ve refah payı
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre, 2024 yılı enflasyonu yüzde 44,38 olarak gerçekleşti. Memur ve emeklilerin ocak ayında alacağı zam, aralık ayı enflasyonunun açıklanmasıyla netleşecek. Ancak toplu sözleşme gereği memur ve memur emeklileri, enflasyon farkı alamıyor. Sadece SSK ve Bağ-Kur emeklileri enflasyon farkı alabiliyor. Bu durum, memur ve memur emeklileri aleyhine bir eşitsizlik yaratıyor.
İsa Karakaş, bu eşitsizliğin giderilmesi için hükümete çağrıda bulunarak, "Memur ve memur emeklilerine de enflasyon farkı verilmeli, ayrıca refah payı eklenmeli. Aksi halde maaşlar erimeye devam eder." ifadelerini kullandı.
Ocak zammı ne kadar olacak?
Ocak ayında memur ve emekli maaşlarına yapılacak zam oranı, aralık ayı enflasyon verisinin açıklanmasıyla birlikte kesinleşecek. SSK ve Bağ-Kur emeklileri, temmuz-aralık dönemi enflasyon farkı kadar zam alacak. Memur ve memur emeklileri ise toplu sözleşme zammı olan yüzde 15'e ek olarak, enflasyon farkı alamayacak. Ancak hükümetin seyyanen zam veya refah payı vermesi durumunda bu oran artabilir.
Ekonomistler, 2024 yılı enflasyonunun yüzde 44,38 olması nedeniyle SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin yüzde 15-16 civarında zam alabileceğini öngörüyor. Memur ve memur emeklileri ise yüzde 15 zamla sınırlı kalabilir. Bu durumda emekli maaşları, enflasyon karşısında değer kaybedecek.
Emekli maaşları açlık sınırının altında
Türkiye'de en düşük emekli maaşı şu anda 12.500 TL. Ancak Türk-İş'in açıkladığı açlık sınırı 2024 Aralık ayında 20.000 TL'yi aştı. Bu durum, emeklilerin geçim sıkıntısı çektiğini gösteriyor. İsa Karakaş, "Emekli maaşları açlık sınırının altında kaldı. En düşük emekli maaşının en az açlık sınırına yükseltilmesi gerekiyor. Ocak ayında yapılacak zam, bu açığı kapatmaya yetmez." diye konuştu.
Karakaş, ayrıca emekli aylıklarının hesaplanmasında kullanılan katsayıların güncellenmesi ve intibak yasasının bir an önce çıkarılması gerektiğini belirtti.
Siyasi partilerden zam çağrıları
Muhalefet partileri, emekli maaşlarına yapılacak zammın yetersiz olduğunu belirterek hükümeti eleştiriyor. CHP ve İYİ Parti, en düşük emekli maaşının asgari ücret seviyesine çıkarılmasını talep ediyor. Hükümet kanadından ise henüz net bir açıklama gelmedi. Ancak Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, enflasyonla mücadele kapsamında refah payı verilebileceğini ima etmişti.
İsa Karakaş, siyasi partilerin emekli maaşları konusundaki vaatlerinin gerçekçi olması gerektiğini vurgulayarak, "Emeklilerimiz artık somut adımlar bekliyor. Seyyanen zam ve refah payı, ocak ayında mutlaka gündeme gelmeli." dedi.
Ocak ayında yapılacak zam oranı, 3 Ocak'ta açıklanacak aralık ayı enflasyon verisiyle netleşecek. Memur ve emekliler, hükümetin atacağı adımları bekliyor. Uzmanlar, enflasyonun üzerinde bir zam yapılmadığı takdirde emeklilerin alım gücünün daha da düşeceği uyarısında bulunuyor.
