İran merkezli Fars Haber Ajansı, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile müzakere sürecine ilişkin son açıklamalarını yalanlayarak, Tahran yönetiminin gerçek ile yalanları birbirinden ayırdığını bildirdi. Trump, dün yaptığı açıklamada İran'la her konuda müzakereye hazır olduklarını ve bazı ön görüşmelerin sürdüğünü iddia etmişti. Fars Ajansı ise söz konusu iddiaların gerçeği yansıtmadığını, İran'ın mevcut koşullarda ABD ile doğrudan bir müzakere yürütmediğini duyurdu.
Tahran'dan Net Yanıt: Müzakere Yok
Fars Haber Ajansı'nın konuya ilişkin haberinde, “ABD Başkanı'nın açıklamalarının aksine İran ile ABD arasında herhangi bir müzakere süreci bulunmamaktadır. İran İslam Cumhuriyeti, ulusal çıkarları ve kırmızı çizgileri doğrultusunda hareket etmektedir. Gerçek ile yalanları ayırt edecek bilgiye sahibiz” ifadelerine yer verildi. Açıklamada ayrıca, Trump'ın bu tür iddialarının iç kamuoyuna yönelik olduğu ve müzakerelerden sonuç alınamadığı izlenimi vermek amacı taşıdığı belirtildi.
Trump'ın Sözleri ve Bölgesel Yankıları
ABD Başkanı Donald Trump, dün Beyaz Saray'da gazetecilerle sohbetinde, İran'la “tüm konularda” müzakere etmeye hazır olduklarını söylemiş ve “Onlarla birçok konuda görüşüyoruz, bazı ön adımlar attık” demişti. Trump'ın bu açıklaması, özellikle İran'ın nükleer programı ve bölgesel faaliyetlerine ilişkin uluslararası toplumda yeni soru işaretleri yarattı. Ancak Fars Ajansı'nın yalanlaması, Tahran yönetiminin bu tür bir müzakereye sıcak bakmadığını ortaya koydu.
İran Dışişleri Bakanlığı yetkilileri de daha önce yaptıkları açıklamalarda, ABD'nin önceki yönetimlerden kalan baskı politikalarını sürdürdüğü sürece müzakere masasına oturmayacaklarını vurgulamıştı. Bu bağlamda, Trump'ın sözlerinin bir pazarlık taktiği olduğu yorumları yapılırken, İran'ın tutumunu değiştirmediği görülüyor.
ABD-İran İlişkilerinde Son Durum
ABD ile İran arasındaki gerginlik, 2018'de Trump'ın nükleer anlaşmadan (JCPOA) tek taraflı çekilmesiyle başlamış, ardından karşılıklı yaptırımlar ve askeri gerilimlerle tırmanmıştı. Son dönemde Umman ve Katar gibi ülkeler aracılığıyla dolaylı görüşmeler yapıldığı yönünde haberler çıksa da, resmi bir müzakere süreci başlatılmamıştı. İran yönetimi, ABD'nin nükleer anlaşmaya geri dönmesi ve yaptırımları kaldırması koşuluyla diyaloğa açık olduğunu yinelerken, Trump'ın son açıklamaları bu konuda ipucu vermekten uzak.
Uzmanlar, İran'ın yalanlamasının, Trump'ın iç siyasetteki zor durumundan kaynaklanan bir “başarı hikayesi” yaratma çabasına karşı bir uyarı olduğunu belirtiyor. İran'ın bu yalanlamayla, ABD'nin müzakere çağrılarına karşı elini güçlendirdiği ve uluslararası kamuoyuna “biz baskı altında değiliz” mesajı verdiği değerlendiriliyor.
Orta Doğu'da artan gerilim ve İran'ın nükleer faaliyetlerine ilişkin endişeler sürerken, bu yalanlama iki ülke arasındaki diyaloğun ne denli zor olduğunu bir kez daha gösteriyor. Türkiye gibi bölge ülkeleri, ABD-İran arasındaki gerilimin bölgesel güvenliğe etkilerini yakından izlerken, Tahran'ın net duruşu herhangi bir müzakere sürecinin henüz başlamadığını teyit ediyor.
Bağımsız değerlendirme: İran’ın bu yalanlaması, aslında Washington’a “müzakere masasına oturmak için ön koşullarımız var” mesajı verirken, Trump’ın diplomatik bir zafer olarak sunmaya çalıştığı bir süreci daha en başında baltalamış oldu. ABD yönetimi için bu, özellikle İran’ın nükleer programı konusunda uluslararası bir mutabakata varma çabalarını zora sokan bir adım olarak yorumlanabilir. Ancak kısa vadede, her iki tarafın da pozisyonlarını koruması ve tansiyonun yüksek kalması bekleniyor.
