İran resmi basını, ABD Başkanı Donald Trump'ın iki ülke arasında bir anlaşmaya varıldığı yönündeki iddialarını yalanladı. Trump, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada İran ile nükleer program konusunda bir anlaşmaya yaklaşıldığını öne sürmüştü. Ancak Tahran yönetimi bu iddiaları reddederek henüz herhangi bir anlaşmanın imzalanmadığını bildirdi.
İran'dan resmi yalanlama
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Behruz Kâmilvend, konuyla ilgili yaptığı açıklamada 'ABD ile herhangi bir anlaşma metni üzerinde mutabakat sağlanmamıştır. Müzakereler sürmektedir ve henüz nihai bir noktaya gelinmemiştir' ifadelerini kullandı. Kâmilvend, Trump'ın açıklamalarının 'psikolojik savaş' taktiği olduğunu belirterek uluslararası kamuoyunu yanıltmaya yönelik olduğunu vurguladı.
Müzakere süreci ve tarafların tutumu
ABD ile İran arasında son haftalarda dolaylı görüşmelerin arttığı biliniyor. Özellikle Umman Körfezi'nde gerçekleştirilen görüşmelerde, İran'ın nükleer faaliyetlerinin sınırlandırılması ve ABD'nin yaptırımlarının hafifletilmesi konularının ele alındığı belirtiliyor. Ancak İran tarafı, Trump yönetiminin güven vermediğini ve daha önceki anlaşmalardan (2015 Kapsamlı Ortak Eylem Planı) çekildiğini hatırlatarak temkinli bir tutum sergiliyor.
İran Dini Lideri Ali Hamaney de daha önce yaptığı konuşmada müzakerelere şartlı olarak yeşil ışık yakmış ancak ABD'nin güvenilir olmadığını söylemişti. Trump yönetimi ise İran'ın nükleer silah geliştirmesini engellemeyi ve bölgedeki etkisini azaltmayı hedefliyor. İki taraf arasında henüz somut bir uzlaşı sağlanamamışken, Trump'ın zafer havası estiren açıklamaları dikkat çekiyor.
Ekonomi ve yaptırımların gölgesinde müzakereler
İran ekonomisi, ABD'nin uyguladığı sert yaptırımlar nedeniyle zor günler geçiriyor. Petrol ihracatı düşen İran, enflasyon ve işsizlikle mücadele ediyor. Bu nedenle Tahran yönetimi, yaptırımların hafifletilmesi karşılığında nükleer programında sınırlamaları tartışmaya açık görünüyor. Ancak Trump'ın son dönemdeki sert söylemleri ve İran Devrim Muhafızları'na yönelik tehditleri, müzakerelerin seyrini zorlaştırıyor.
Uzmanlara göre, İran'ın resmi bir anlaşma olmadığını vurgulaması, iç kamuoyuna ve bölgesel müttefiklerine güçlü duruş sergileme amacı taşıyor. Ayrıca ABD'de başkanlık seçimlerinin yaklaşması, Trump'ın diplomatik bir başarı elde etme isteğini artırıyor. Ancak İran, aceleci adımlardan kaçınarak kendi çıkarlarını korumaya çalışıyor.
İki ülke arasındaki müzakerelerin önümüzdeki haftalarda devam etmesi beklenirken, tarafların masadan kalkmadan somut adımlar atması gerektiği belirtiliyor. Bu süreçte bölge ülkeleri ve Avrupa Birliği'nin arabuluculuk çabaları da sürüyor. İran-ABD ilişkilerinin geleceği, hem Orta Doğu'nun istikrarı hem de küresel enerji piyasaları açısından kritik önem taşıyor.
Bağımsız değerlendirmeler, Trump'ın anlaşma iddiasının bir pazarlık taktiği olabileceği yönünde. Zira İran'dan gelen yalanlama, Washington'un elini zayıflatırken Tahran'ın elini güçlendirdi. Anlaşma olmadan da olsa bu tür açıklamalar, kamuoyunda beklenti oluşturarak tarafların ilerleme kaydediyor izlenimi vermesine yol açabilir. Ancak sahadaki gerçekler, iki ülke arasında hala derin güvensizlikler olduğunu gösteriyor.
