İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, küresel ticaretin sınırlı sistemlere aşırı bağımlı hale gelmesinin ülke ekonomilerini ani siyasi gelişmeler karşısında kırılganlaştırdığını belirterek, BRICS ülkelerinin yerel paralarla ticareti güçlendirmesi gerektiğini ifade etti. Pezeşkiyan, bu konudaki görüşlerini BRICS Zirvesi'nde yaptığı konuşmada dile getirdi.
BRICS'ten Yerel Para Vurgusu
Pezeşkiyan, BRICS'in mevcut küresel finansal mimaride önemli bir denge unsuru olduğunu vurgulayarak, üye ülkeler arasında yerel para birimleriyle ticaretin yaygınlaştırılmasının ekonomik dayanıklılığı artıracağını söyledi. İran Cumhurbaşkanı, "Sınırlı ticari sistemlere aşırı bağımlılık, ülkelerin ekonomilerini ani siyasi değişimler karşısında savunmasız bırakıyor. BRICS, yerel paralarla ticareti geliştirerek üyeleri için bir kalkan oluşturmalı" dedi.
Pezeşkiyan'ın bu açıklamaları, İran'ın uzun süredir karşı karşıya olduğu ekonomik yaptırımlar ve doların uluslararası ticaretteki hakimiyeti nedeniyle yaşadığı zorlukların bir yansıması olarak değerlendiriliyor. İran, ABD yaptırımları nedeniyle uluslararası bankacılık sisteminden büyük ölçüde izole edilmiş durumda ve dolar üzerinden ticaret yapmakta güçlük çekiyor.
BRICS'in genişlemesiyle birlikte İran'ın da aralarında bulunduğu yeni üyeler, alternatif ödeme sistemleri ve yerel para birimleriyle ticaret konusunda ortak hareket etme arayışında. Bu kapsamda, üye ülkeler arasında ulusal para birimleriyle ticareti kolaylaştıracak mekanizmalar üzerinde çalışılıyor.
Ekonomik Dayanıklılık İçin İş Birliği Çağrısı
Pezeşkiyan, BRICS ülkelerinin ekonomik iş birliğini derinleştirmesi gerektiğini belirterek, ortak yatırım fonları, ticaret anlaşmaları ve teknoloji paylaşımı gibi alanlarda somut adımlar atılması çağrısında bulundu. İran Cumhurbaşkanı, "Biz birbirimize ne kadar bağımlı olursak, dış müdahalelere karşı o kadar dirençli oluruz" ifadelerini kullandı.
Uzmanlar, BRICS'in yerel para birimleriyle ticaret hedefinin kısa vadede kolay olmadığını, zira üye ülkeler arasında ekonomik yapı ve para politikaları açısından önemli farklılıklar bulunduğunu belirtiyor. Ancak uzun vadede, özellikle ABD dolarına olan bağımlılığı azaltmak isteyen ülkeler için cazip bir seçenek olarak görülüyor.
İran, son yıllarda Çin ve Rusya ile ticaretinde yerel para birimlerini kullanma konusunda adımlar atmıştı. Bu deneyimler, BRICS çapında daha geniş bir mekanizmanın oluşturulmasına katkı sağlayabilir. Pezeşkiyan'ın çağrısı, İran'ın BRICS içindeki aktif rolünü pekiştirme ve yaptırımlara karşı ekonomik direncini artırma çabası olarak yorumlanıyor.
BRICS ülkeleri, dünya nüfusunun önemli bir bölümünü ve küresel GSYH'nin yaklaşık dörtte birini temsil ediyor. Grubun genişlemesiyle birlikte, uluslararası finansal sistemde alternatif arayışların daha da güçlenmesi bekleniyor. İran'ın çağrısı, bu yöndeki çabaların bir parçası olarak öne çıkıyor.
Önümüzdeki dönemde BRICS ülkelerinin bu konuda somut adımlar atıp atmayacağı, küresel ekonomik dengeler açısından yakından takip edilecek. İran'ın önerisi, yalnızca bir temenni olarak kalmayıp, uygulamaya dönük mekanizmalarla desteklenirse, uluslararası ticarette önemli bir dönüşümün kapısı aralanabilir.
