İran Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD'nin İran'ın petrol satışına yönelik yaptırımları kaldırmasına karşın Tahran yönetiminin bu ürünü yüzde 20 daha pahalıya satmayı başardığını açıkladı. Kalibaf, Washington'ın taahhütlerini yerine getirmemesi durumunda müzakerelerin askıya alınacağı uyarısında bulundu.
Petrol satışında yeni dönem
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Tahran'da düzenlediği basın toplantısında ABD yaptırımları ve müzakerelere ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Kalibaf, "Petrol yaptırımları kaldırıldı ve petrolü yüzde 20 daha pahalı satıyoruz" ifadelerini kullandı. Bu açıklama, İran'ın yaptırımların hafifletilmesiyle birlikte petrol ihracatında önemli bir artış ve fiyat avantajı elde ettiğini gösteriyor. İran, geçmişte ABD yaptırımları nedeniyle petrol satışında ciddi zorluklar yaşamış, birçok alıcı ülke ikincil yaptırım riski nedeniyle Tahran'dan alım yapmaktan kaçınmıştı.
Kalibaf, ABD'nin yaptırımları kaldırma taahhüdünün yanı sıra diğer şartları da yerine getirmesi gerektiğini vurguladı. "Şartlar uygulanmazsa müzakere yok" diyen Kalibaf, müzakerelerin sadece ABD'nin taahhütlerini yerine getirmesi halinde anlamlı olacağını belirtti. Bu açıklama, İran'ın nükleer programı ve bölgesel politikaları konusunda Batı ile yürütülen müzakerelerde Tahran'ın pazarlık gücünü artırdığını ortaya koyuyor.
Müzakere sürecinin arka planı
İran ile ABD arasında 2015 yılında imzalanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) olarak bilinen nükleer anlaşma, 2018'de dönemin ABD Başkanı Donald Trump'ın tek taraflı çekilmesiyle rafa kalkmıştı. Joe Biden yönetiminin göreve gelmesinin ardından taraflar dolaylı müzakerelere başlamış, ancak henüz somut bir ilerleme kaydedilememişti. Kalibaf'ın açıklamaları, İran'ın müzakerelerde elini güçlendiren gelişmeler arasında yer alıyor. Tahran, petrol satışlarını artırmanın yanı sıra, nükleer programında da ilerleme kaydettiğini duyurarak Batı'ya karşı kozlarını kullanıyor.
İran'ın petrol satışındaki artış, küresel petrol piyasasında da dengeleri etkileyebilir. Özellikle OPEC+ üyelerinin üretim kotalarını belirlediği bir dönemde İran'ın daha fazla petrol arz etmesi, fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı yaratabilir. Ancak İran'ın petrolünü yüzde 20 daha pahalıya satabilmesi, alıcı ülkelerin alternatif kaynaklara kıyasla daha yüksek fiyat ödemeye razı olduğunu gösteriyor. Bu durumun, ABD yaptırımlarının etkinliğini zayıflattığı ve İran'ın mali kaynaklarını artırdığı değerlendiriliyor.
İran'ın müzakerelerdeki tutumu, bölgesel güç dengeleri açısından da kritik öneme sahip. Tahran, Suriye, Irak, Yemen ve Lübnan'daki nüfuzunu korurken, ABD'nin bölgedeki müttefikleriyle ilişkileri gerginleşiyor. Kalibaf'ın sözleri, İran'ın kendi koşullarını dayatma konusunda kararlı olduğunu teyit ediyor.
