İran Devrim Muhafızları, Körfez bölgesinde konuşlu ABD askeri üslerine yönelik misilleme saldırıları düzenlediklerini resmen açıkladı. Tahran yönetimi, ABD'nin saldırılarını sürdürmesi halinde "çok daha kapsamlı karşılık" verileceğini belirterek, ateşkes ihlallerinin Washington'ın "pişmanlık duymasına" yol açacağını savundu.
Misilleme saldırılarının detayları
Devrim Muhafızları tarafından yapılan yazılı açıklamada, ABD'nin son günlerde İran destekli gruplara yönelik artan hava saldırılarına karşılık olarak Körfez'deki en az üç ABD üssünün hedef alındığı bildirildi. Açıklamada, saldırılarda hassas güdümlü füzeler ve insansız hava araçlarının kullanıldığı, hedeflerin askeri noktalar olduğu ve sivil kayıpların yaşanmadığı iddia edildi. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) ise henüz resmi bir açıklama yapmazken, bölgedeki askeri kaynaklar saldırıların büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini öne sürdü.
Tahran'dan sert uyarı
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, düzenlediği basın toplantısında, "ABD, bölgedeki saldırgan tutumundan vazgeçmezse İran'ın misilleme hakkını kullanmaya devam edeceğini" söyledi. Sözcü, "Ateşkes ihlalleri Washington'ın pişman olmasına yol açacak. Biz barışçıl çözümden yanayız ancak hiçbir saldırı karşılıksız kalmayacak" ifadelerini kullandı. Uzmanlar, bu açıklamaların İran'ın nükleer müzakerelerde elini güçlendirme çabası olarak yorumluyor.
Son haftalarda özellikle Suriye ve Irak'ta İran destekli milis grupların ABD güçlerine yönelik saldırıları artarken, ABD de bu gruplara hava operasyonları düzenliyor. İran'ın bu hamlesi, ABD ile doğrudan bir çatışma riskini beraberinde getiriyor. Bölgedeki askeri uzmanlar, Körfez'de bulunan ABD üslerinin (Kuveyt'teki Camp Arifjan, Bahreyn'deki Deniz Destek Tesisi ve Katar'daki El-Udeid Hava Üssü) yüksek alarmda olduğunu belirtiyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Olay, uluslararası toplumda endişeyle karşılandı. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri, taraflara itidal çağrısı yaparken, Avrupa Birliği de diplomasi kanallarının açık tutulması gerektiğini vurguladı. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri, çatışmanın yayılmaması için temkinli bir tutum sergiliyor.
İran'ın bu misilleme saldırısı, ABD-İran arasındaki gerilimin yeni bir boyuta taşındığını gösteriyor. Özellikle 2020'de General Kasım Süleymani'nin öldürülmesinin ardından iki ülke arasındaki düşmanlık tırmanmıştı. Şimdi ise Tahran, nükleer anlaşma müzakerelerinde elini zayıflatan yaptırımlara karşı askeri gücünü sahaya sürerek farklı bir strateji izliyor.
Bu gelişme, Orta Doğu'da tansiyonun bir anda yükselmesine neden olurken, küresel enerji piyasalarında da tedirginlik yarattı. Petrol fiyatları habere tepki olarak birkaç saat içinde %3 yükseldi. Analistler, çatışmanın büyümesi halinde enerji krizinin derinleşebileceği uyarısında bulunuyor.
ABD Başkanı'nın ulusal güvenlik ekibiyle acil toplantı yaptığı bildiriliyor. Beyaz Saray'dan yapılan ön açıklamada, "saldırıların kınandığı" ve "gerekli adımların atılacağı" belirtildi. Ancak şimdilik askeri karşılık sinyali verilmedi. Diplomatik kaynaklar, tarafların doğrudan savaş istemediğini ancak gövde gösterisi yapmaktan da kaçınmadığını ifade ediyor.
İran'ın bu hamlesi, bölgesel dengeleri de etkiliyor. İsrail, İran'ın nükleer programına yönelik endişelerini yinelerken, Türkiye ve Rusya'dan ise henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak Ankara'nın, İran ile enerji ve ticaret bağlantıları nedeniyle gelişmeleri yakından izlediği biliniyor.
Tüm bu gelişmeler ışığında, Orta Doğu'da ateşkesin ne kadar kırılgan olduğu bir kez daha ortaya çıktı. Taraflar arasındaki güven eksikliği, her an yeni bir çatışmayı tetikleyebilir. Uluslararası toplumun, diplomasiye ağırlık vererek savaş riskini azaltması gerekiyor. Aksi halde, bölge halkları yeni bir kaosa sürüklenebilir.
