İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), ABD ordusunun Sirik ve Keşm Adası'na yönelik saldırısının ardından bölgedeki ABD askeri üslerine füze saldırısı düzenledi. DMO'dan yapılan açıklamada, saldırılar sonucu en az 25 ABD askerinin yaralandığı bildirildi. İran yönetimi, bu saldırıyı ABD'nin ihlallerine karşı meşru müdafaa olarak nitelendirdi.
Füze saldırılarının detayları
DMO, saldırıların İran yapımı Kuds-1 seyir füzeleri ve Şahab-3 balistik füzeleri ile gerçekleştirildiğini duyurdu. Füzelerin, Basra Körfezi'ndeki ABD Deniz Kuvvetleri üsleri ile Bahreyn'deki ABD Donanma Üssü'nü hedef aldığı belirtildi. İran Savunma Bakanlığı, operasyonun planlı bir misilleme olduğunu ve ABD'nin İran topraklarına yönelik saldırılarına karşılık olarak düzenlendiğini ifade etti.
ABD'nin İran kıyılarına saldırısı
Olaylar, ABD savaş uçaklarının Sirik ve Keşm Adası'ndaki İran askeri tesislerini bombalamasıyla başladı. ABD Savunma Bakanlığı, saldırının İran'ın bölgedeki 'provokatif eylemlerine' karşı caydırıcı bir adım olduğunu öne sürdü. İran ise saldırıyı 'haksız ve uluslararası hukuka aykırı' olarak nitelendirdi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran saldırısı sonrası bölgedeki güçlerini teyakkuza geçirdi.
Beyaz Saray'dan yapılan ilk açıklamada, Başkan Donald Trump'ın durumu yakından takip ettiği ve Ulusal Güvenlik Konseyi'nin acil toplantıya çağrıldığı bildirildi. ABD Dışişleri Bakanlığı, İran'ı 'saldırganlıkla' suçlayarak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne acil toplantı çağrısı yaptı.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Bu son gelişmeler, İran ile ABD arasında yıllardır süren gerilimin en tehlikeli boyutlarından birini oluşturuyor. 2018'de ABD'nin nükleer anlaşmadan çekilmesiyle başlayan tırmanış, 2020'de Kasım Süleymani'nin öldürülmesi ve İran'ın füze saldırılarıyla devam etmişti. Son olaylar, petrol fiyatlarında ani yükselişe ve küresel piyasalarda dalgalanmaya neden oldu.
İran'ın bu hamlesi, aynı zamanda Rusya ve Çin gibi diğer büyük güçlerin tepkisine yol açtı. Rusya Dışişleri Bakanlığı, 'tüm tarafları itidal çağrısında bulunurken', Çin 'gerilimin düşürülmesi ve diyalog' çağrısı yaptı. Avrupa Birliği ise krizi aşmak için arabuluculuk teklif etti.
İran'ın füze saldırısı, bölgedeki ABD müttefiklerini de alarm durumuna geçirdi. Suudi Arabistan ve BAE, hava savunma sistemlerini devreye sokarken, İsrail ordusu da Golan Tepeleri'nde ek tedbirler aldı. İran'ın bu saldırısı, ABD'nin Ortadoğu'daki askeri varlığının geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Değerlendirme
İran'ın ABD üslerine yönelik doğrudan füze saldırısı, iki ülke arasında savaş eşiğinin aşıldığı anlamına gelmiyor; ancak taraflar arasında kapsamlı bir çatışma riskini önemli ölçüde artırıyor. Her iki taraf da güç gösterisi yaparken, diplomatik kanalların açık tutulması bölgesel istikrar için hayati önem taşıyor. Bu tür tırmanışların tekrarlanması halinde, Ortadoğu'nun tüm dengelerinin değişmesi kaçınılmaz olacaktır.
