İran, ABD'nin 140 noktaya düzenlediği büyük çaplı saldırılara misilleme olarak Körfez ülkelerindeki stratejik hedefleri vurdu. Katar, Kuveyt ve Bahreyn'deki askeri üsler, çok sayıda balistik füze ve insansız hava aracıyla (İHA) hedef alındı. Saldırılar sonucu özellikle Katar'ın Al Udeid Hava Üssü'nde büyük hasar oluştuğu, Kuveyt'teki Camp Arifjan ve Bahreyn'deki ABD Donanma üssüne de isabet kaydedildiği bildirildi. İran ordusu ayrıca Hürmüz Boğazı'nda oluşturulan yeni deniz rotasının 'yasa dışı' olduğunu ilan ederek, bu rotayı kullanacak gemilere izin vermeyeceğini duyurdu. Hedef listesinin güncellendiği ve yeni saldırıların gelebileceği belirtiliyor.
Misilleme dalgası: Hedefler ve hasar
İran Devrim Muhafızları tarafından yapılan açıklamada, ABD'nin İran topraklarında 140 noktayı vuran saldırılarına 'orantılı ve meşru' bir yanıt verildiği belirtildi. Açıklamada, 'ABD'nin saldırganlığına karşı koymak amacıyla, Basra Körfezi'ndeki Katar, Kuveyt ve Bahreyn'de bulunan ABD askeri üsleri hedef alınmıştır' ifadelerine yer verildi. Bölgedeki kaynaklara göre, Katar'daki Al Udeid Hava Üssü'ne en az 12 balistik füze isabet etti. Üste bulunan bir mühimmat deposunun vurulmasıyla büyük bir patlama meydana geldiği ve yangın çıktığı aktarıldı. Kuveyt'in güneyindeki Camp Arifjan üssüne 8 füze düşerken, Bahreyn'deki ABD Beşinci Filosu'nun bulunduğu Donanma Destek Tesisi'ne de 6 füze isabet etti. Saldırılarda toplam 4 ABD askerinin hayatını kaybettiği, 20'den fazla askerin yaralandığı öğrenildi.
Hürmüz Boğazı'nda yeni rotaya veto
İran Savunma Bakanlığı, Hürmüz Boğazı'nda ABD ve müttefiklerinin oluşturmaya çalıştığı alternatif deniz rotasına ilişkin sert bir uyarı yayımladı. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, 'Hürmüz Boğazı, İran'ın egemenliği altındadır. Burada oluşturulmaya çalışılan yasa dışı rota, uluslararası hukuka aykırıdır ve hiçbir geminin bu rotayı kullanmasına izin vermeyeceğiz' denildi. Açıklamada, rotayı kullanmaya kalkışan gemilerin İran tarafından durdurulacağı ve gerekirse askeri müdahale yapılacağı belirtildi. Bu hamle, bölgede petrol ve doğalgaz taşımacılığını sekteye uğratma potansiyeli taşıdığından küresel enerji fiyatlarında ani yükselişe neden oldu. Brent petrolün varil fiyatı bir saat içinde yüzde 8 artarak 95 dolara çıktı.
Uluslararası tepkiler ve tırmanma riski
Saldırıların ardından ABD Başkanı, İran'ın misillemesine karşılık verileceğini ancak tırmanmaktan kaçınılacağını bildirdi. NATO'dan yapılan açıklamada ise 'bölgede gerilimin daha da yükselmemesi için tüm taraflara itidal çağrısı' yapıldı. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, çatışmalara taraf olmadıklarını belirterek şimdilik tarafsız kaldı. Rusya ise olayı 'ABD'nin maceracı politikasının bir sonucu' olarak yorumlayarak Tahran'a destek mesajı verdi. Çin, 'durumdan derin endişe duyduğunu' açıklayarak acil ateşkes çağrısında bulundu. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, acil toplantı kararı aldı.
Bağımsız değerlendirme
İran'ın ABD saldırılarına karşı Körfez ülkelerindeki üsleri vurması, bölgesel bir savaşın eşiğine gelindiğini gösteriyor. ABD'nin 140 noktaya saldırısı, İran'ın caydırıcılık kapasitesini test ederken, Tahran'ın misillemede Körfez ülkelerini seçmesi, ABD'yi müttefikleri üzerinden vurma stratejisine işaret ediyor. Hürmüz Boğazı'nda yeni rotaya izin verilmeyeceğinin açıklanması, küresel enerji akışını tehdit ederek gerilimi daha da tırmandırabilir. Diplomatik çabalar henüz meyve vermemişken, tarafların kırmızı çizgileri netleştikçe çatışma riski artıyor. Bu durum, Ortadoğu'da uzun vadeli istikrarsızlığın habercisi olabilir.
