İran destekli milis grupları, Ürdün'ün kuzeyinde konuşlu ABD askerlerini hedef alan bir saldırı düzenledi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamaya göre, saldırıda herhangi bir can kaybı yaşanmazken, üs bölgesinde maddi hasar meydana geldi. Olay, 14 Haziran'da ilan edilen ve Hürmüz Boğazı'nın yönetimine ilişkin olduğu belirtilen mutabakat zaptının ardından geldi. ABD, anlaşmanın boğazın serbest geçişini garanti altına aldığını savunurken, İran yönetimi ise söz konusu mutabakatı tanımadığını ve bölgedeki varlığını sürdüreceğini duyurdu. Uzmanlar, bu saldırının İran'ın ABD'ye yönelik bir güç gösterisi olduğu yorumunu yapıyor.
Saldırının Ayrıntıları
Saldırı, yerel saatle gece yarısı civarında Ürdün'ün kuzeydoğusundaki ABD üssüne yönelik insansız hava aracı (İHA) ve roket saldırısı şeklinde gerçekleşti. ABD savunma sistemlerinin saldırıyı erken tespit ederek devreye girdiği ve büyük bir kısmını etkisiz hale getirdiği bildirildi. Bununla birlikte, bazı mühimmatın üs içinde patladığı ve küçük çaplı yangınlara neden olduğu belirtildi. Olayda yaralanan olmadığı açıklansa da, bölgedeki ABD güçlerinin teyakkuz durumu artırıldı. İran destekli milis grupları ise henüz saldırıyı üstlenmedi. CENTCOM, saldırının arkasında İran Devrim Muhafızları'na bağlı grupların olduğundan şüpheleniyor.
Hürmüz Boğazı Gerilimi ve Arka Plan
Saldırının zamanlaması, Hürmüz Boğazı'nın statüsüne ilişkin ABD-İran arasındaki anlaşmazlığa denk geliyor. 14 Haziran'da ABD ve bazı bölge ülkeleri arasında imzalanan mutabakat zaptı, Hürmüz Boğazı'nda serbest seyrüsefer ilkesini teyit ediyor. Ancak İran, bu anlaşmayı kendi egemenlik haklarına müdahale olarak nitelendirerek reddetti. İran Dışişleri Bakanlığı, boğazın kontrolünün tamamen İran'da olduğunu ve uluslararası toplumun bu gerçeği kabul etmesi gerektiğini vurguladı. İran'ın bu tutumu, bölgede tansiyonun yükselmesine yol açarken, ABD de İran'a karşı yeni yaptırımlar ve askeri caydırıcılık sinyalleri veriyor. Saldırı, İran'ın mutabakatı tanımadığını ve sahada güç kullanmaktan çekinmeyeceğini göstermesi açısından önem taşıyor.
Ürdün yönetimi, saldırıyı kınayarak ABD ile iş birliğini sürdürme kararlılığını dile getirdi. Ancak iç kamuoyunda ABD üslerinin varlığına yönelik eleştiriler de artıyor. Bölge uzmanları, İran'ın bu tür saldırılarla ABD ve müttefikleri arasında gerilim yaratmayı hedeflediğini, ancak doğrudan bir çatışmaya girmek istemediğini belirtiyor. Öte yandan, ABD'nin İran'a karşı daha sert bir askeri yanıt verme olasılığı, Körfez bölgesinde istikrarı daha da kırılgan hale getirebilir. Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol tankerlerinin güvenliği, küresel enerji piyasaları için kritik önem taşıyor. Her iki taraf da askeri yığınağa devam ederken, diplomatik çözüm arayışları sürüyor. Bu son saldırı, ABD-İran arasındaki vekalet savaşının yeni bir cephesini oluşturuyor.