İran'ın en üst düzey askeri ve siyasi yetkilileri, ABD Başkanı Donald Trump'ın son tehditlerine sert bir yanıt verdi. Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Ali Abdullahi ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ülkenin savunma sanayisindeki kapasitesini artırma kararlılığını vurgulayarak, her türlü saldırıya karşı 'yıkıcı bir karşılık' vereceklerini belirtti. Bu açıklamalar, iki ülke arasındaki gerilimin tırmandığı bir dönemde geldi.
Askeri Kapasite Vurgusu
Tümgeneral Abdullahi, bugün yaptığı açıklamada, İran silahlı kuvvetlerinin savunma sanayisinde kaydettiği ilerlemelere dikkat çekti. 'Düşmanın tehditleri ne kadar artarsa artsın, biz savunma gücümüzü daha da geliştireceğiz. İran, topraklarının her karışını korumaya muktedirdir ve herhangi bir saldırıya karşılık verecek güce sahiptir' dedi. Abdullahi, özellikle füze programı ve insansız hava aracı teknolojilerindeki son başarıları öne çıkardı.
Meclis Başkanı Kalibaf ise ekonomik boyuta vurgu yaparak, ABD'nin yaptırımlarına karşı yerel para birimleriyle ticaretin artırılması çağrısında bulundu. 'ABD'nin baskılarına boyun eğmeyeceğiz. Bölge ülkeleriyle kendi para birimlerimiz üzerinden ticaret yaparak, yaptırımları etkisiz kılacağız' ifadelerini kullandı. Kalibaf, ekonomik dayanışmanın ulusal güvenliğin ayrılmaz bir parçası olduğunu belirtti.
ArtArtan Gerilim
Bu açıklamalar, Trump'ın geçtiğimiz günlerde İran'a yönelik 'saldırı tehditleri' ve yeni yaptırım kararlarının ardından geldi. Beyaz Saray'ın nükleer program konusundaki anlaşmazlıkları bahane ederek yaptırımları artırması, Tahran'da sert tepkilere yol açtı. Uzmanlar, iki ülke arasındaki diyalog kanallarının neredeyse tamamen kapandığını ve herhangi bir yanlış hesaplamanın bölgesel bir çatışmaya dönüşebileceği konusunda uyarıyor.
İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in danışmanları da benzer şekilde 'hiçbir tehdidin İran'ı caydıramayacağını' söylerken, Devrim Muhafızları Ordusu'nun son tatbikatları da bu kararlılığın bir göstergesi olarak yorumlanıyor. Bölgede İran destekli gruplar ile ABD ve müttefikleri arasındaki gerginlikler de son haftalarda arttı.
Ekonomik Cephe
Kalibaf'ın ekonomi vurgusu, İran'ın yaptırımlar karşısında yeni stratejiler geliştirdiğini gösteriyor. Ülke, özellikle Rusya, Çin ve komşu ülkelerle yerli para birimi üzerinden ticaret anlaşmaları imzalayarak dolar bağımlılığını azaltmaya çalışıyor. İran Merkez Bankası'nın son verilerine göre, bu tür anlaşmaların ticaret hacmi son bir yılda %40 arttı.
Ancak ekonomistler, yaptırımların etkisinin hala ağır olduğunu kabul ediyor. Enflasyonun yüksek seyrettiği ülkede halk, alım gücündeki düşüşten şikayetçi. Buna rağmen İran yönetimi, dirençli bir duruş sergiliyor ve 'müzakere masasına geri dönme' çağrılarına da kapalı.
Bu gelişme, ABD'nin Ortadoğu'daki müttefikleri tarafından da yakından takip ediliyor. İsrail ve Suudi Arabistan'ın İran'ın nükleer programına ilişkin endişeleri, bölgedeki güç dengelerini etkileyebilir. Ancak İran'ın net mesajı, her türlü dış müdahaleye karşı koyacağı yönünde.
Sonuç olarak, Tahran'ın bu sert açıklamaları, Washington ile gerilimin daha da tırmanabileceğine işaret ediyor. Her iki tarafın da geri adım atmaya niyeti gözükmüyor. Bölgedeki barış ve istikrar için diyalog şart, ancak taraflar arasındaki güven derin bir erozyona uğramış durumda. Önümüzdeki günlerde yeni gelişmeler yaşanması bekleniyor.
