İran Dışişleri Bakanlığı, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki resmi hesabından yaptığı açıklamada, iki ülke arasındaki mutabakat zaptının 5. maddesine atıfta bulunarak tek taraflı anlaşmalar döneminin sona erdiğini bildirdi. Açıklamada, İran'ın egemenliğine saygı gösterilmesi gerektiği vurgulandı. Bu gelişme, ABD ile İran arasında devam eden nükleer müzakerelerin seyrini etkileyecek gibi görünüyor.
Mutabakat zaptının 5. maddesi ne diyor?
Mutabakat zaptının 5. maddesi, tarafların birbirlerinin iç işlerine karışmamasını ve egemen eşitlik ilkesine saygı duymasını öngörüyor. İran yönetimi, bu maddeyi gerekçe göstererek ABD'nin önceki yönetimler döneminde imzaladığı ancak uygulamadığı anlaşmaların geçersiz olduğunu savunuyor. Tahran, yeni müzakerelerde kazan-kazan ilkesine dayalı, karşılıklı saygı çerçevesinde adil bir anlaşma istiyor.
Nükleer müzakerelerde kritik eşik
İran'ın bu açıklaması, Viyana'da süren nükleer müzakerelerin kritik bir aşamaya geldiği bir dönemde yapıldı. Müzakere masasında uranyum zenginleştirme seviyesi, yaptırımların kaldırılması ve denetim mekanizmaları gibi başlıklar ele alınıyor. Uzmanlar, İran'ın sert tutumunun ABD'yi daha fazla taviz vermeye zorlayabileceğini belirtiyor. Öte yandan Washington, Tahran'ın nükleer programının barışçıl olduğu yönündeki iddialarını şüpheyle karşılıyor.
Son dönemde İran ile Batılı ülkeler arasında dolaylı görüşmeler devam ediyor. Tahran, özellikle Avrupa Birliği'nin arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerde daha aktif rol alıyor. İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan, daha önce yaptığı açıklamalarda, İran'ın nükleer haklarını koruyacak bir anlaşmadan yana olduğunu vurgulamıştı.
Bölgesel yansımalar
İran'ın bu çıkışı, Körfez ülkeleri ve İsrail tarafından yakından izleniyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, İran'ın nükleer programının bölgesel güvenliğe tehdit oluşturduğunu düşünüyor. İsrail ise nükleer bir İran'a karşı askeri seçenekleri masada tutuyor. Bu bağlamda, İran'ın yeni açıklaması bölgedeki tansiyonu artırabilir.
Uluslararası toplum, İran ile ABD arasındaki bu yeni tutumun, uzun süredir beklenen nükleer anlaşmaya varılmasını engelleyebileceğinden endişe ediyor. Ancak Tahran, müzakere masasından kalkmayacağını ve diplomasiye bağlı kaldığını belirtiyor.
