İran Petrol Bakanı Muhsin Paknejad, ABD yönetiminin 60 günlük yaptırım muafiyetini sona erdirme kararına karşın ülkesinin petrol ihracatının kesintisiz şekilde devam ettiğini duyurdu. Paknejad, Tahran'da düzenlediği basın toplantısında, uluslararası piyasalarda İran petrolüne talebin sürdüğünü ve alternatif yollarla satışların yapıldığını belirtti.
Yaptırımlara rağmen ihracat rotaları
ABD'nin 2018'de nükleer anlaşmadan çekilmesinin ardından İran'a yönelik yaptırımlar yeniden yürürlüğe girmişti. Ancak İran, Çin başta olmak üzere bazı ülkelere yaptığı sevkiyatlarla petrol ihracatını sürdürüyor. Petrol Bakanı Paknejad, "Yaptırımlar hedefimize ulaşmamızı engelleyemiyor. İhracatımızı farklı yöntemlerle ve güvenilir ortaklarla gerçekleştiriyoruz. Bu süreçte herhangi bir kesinti yaşanmadı" ifadelerini kullandı. İran'ın günlük petrol ihracatının son dönemde 1,5 milyon varil seviyesinde olduğu tahmin ediliyor.
Uluslararası piyasalardaki etkiler
İran'ın ihracatının devam etmesi, küresel petrol arzında beklenen daralmanın önüne geçiyor. Uzmanlar, İran'ın piyasada kalmasının OPEC+ üretim kesintilerine rağmen fiyatları dengelediğini belirtiyor. Brent petrol varil fiyatı, son açıklamaların ardından 75 doların üzerinde seyrediyor. Petrol Bakanı ayrıca, yeni müşteriler bulmak için çalışmaların sürdüğünü ve ihracat hacminin önümüzdeki aylarda artabileceğini söyledi.
ABD'nin muafiyet kararı
ABD yönetimi, 2023 sonunda bazı ülkelere tanıdığı 60 günlük petrol yaptırımı muafiyetini uzatmayacağını açıklamıştı. Bu muafiyet, özellikle Irak ve Hindistan gibi ülkelerin İran'dan sınırlı miktarda petrol almasına olanak tanıyordu. Ancak Tahran, muafiyetlerin sona ermesinin ihracatı etkilemeyeceğini savunuyor. İran Merkez Bankası verilerine göre, petrol gelirleri 2024 yılının ilk çeyreğinde 10 milyar doları aştı.
Jeopolitik bağlam
İran'ın petrol ihracatını sürdürmesi, ülkenin ekonomisini ayakta tutma çabaları açısından kritik öneme sahip. Ekonomik yaptırımlar altındaki İran, enerji gelirlerini alternatif finansal kanallar ve takas yöntemleriyle korumaya çalışıyor. Öte yandan, ABD ile dolaylı müzakerelerin devam ettiği ve nükleer anlaşmanın yeniden canlandırılması için diplomatik çabaların sürdüğü biliniyor. Petrol ihracatındaki bu ısrar, Tahran'ın müzakerelerde elini güçlendiren faktörlerden biri olarak değerlendiriliyor.
