İran Petrol Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, ABD ve İsrail kaynaklı saldırılarda hasar alan petrokimya tesislerinin yaklaşık yüzde 90'ı yeniden faaliyete geçti. Ülkenin enerji altyapısına yönelik saldırıların ardından hızla toparlanma sürecine girdiği belirtilirken, geri kalan tesislerin onarım çalışmalarının da kısa sürede tamamlanması hedefleniyor.
Petrokimya sektöründe hızlı iyileşme
İran Petrol Bakanı Cevad Ovci, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, petrokimya tesislerinin büyük bölümünün üretime döndüğünü doğruladı. Bakan Ovci, “Saldırılardan etkilenen tesislerin yaklaşık yüzde 90'ı şu anda tam kapasiteyle çalışıyor. Kalan tesislerdeki onarım çalışmaları ise planlandığı gibi ilerliyor” dedi. İran'ın petrokimya sektörü, ülkenin ham petrol dışındaki en büyük döviz kaynağını oluşturuyor ve bu nedenle sektördeki aksamalar ekonomik açıdan kritik öneme sahip.
Yetkililer, saldırıların petrokimya üretiminde geçici düşüşlere neden olduğunu ancak stoklar ve hızlı müdahale sayesinde ihracat taahhütlerinin yerine getirildiğini ifade etti. İran'ın en büyük petrokimya komplekslerinden bazıları, özellikle Asaluye ve Mahşehr bölgelerinde bulunuyor. Bu tesislerdeki hasarın büyüklüğüne ilişkin resmi bir rakam verilmezken, uzmanlar onarım maliyetinin milyarlarca doları bulabileceğini tahmin ediyor.
Saldırıların arka planı ve etkileri
ABD ve İsrail’in İran’ın nükleer programına yönelik baskıları, son dönemde enerji altyapısına yönelik saldırılarla daha da tırmanmıştı. İran, saldırıların bir kısmını “siber saldırı” olarak nitelendirirken, bazı tesislerin fiziksel saldırılara da hedef olduğu bildirildi. Tahran yönetimi, bu saldırıları “ekonomik savaş” olarak tanımlıyor ve uluslararası topluma tepki gösteriyor.
Petrokimya tesislerinin yeniden devreye girmesi, İran'ın ihracat gelirlerinde yaşanabilecek kaybı sınırlayacak. Ancak sektör temsilcileri, yaptırımlar ve lojistik sorunlar nedeniyle yedek parça temini ve teknoloji transferinde zorluklar yaşandığına dikkat çekiyor. İran, bu engelleri aşmak için yerli üretim çözümlerine ve alternatif tedarik kanallarına yönelmiş durumda.
Öte yandan, İran’ın petrokimya ürünleri ihracatındaki toparlanma, küresel piyasalarda da fiyat istikrarına katkı sağlayabilir. İran, dünyanın en büyük petrokimya üreticileri arasında yer alıyor ve özellikle polietilen, metanol ve amonyak gibi ürünlerde önemli bir oyuncu.
Bağımsız analistler, İran’ın altyapı direncinin uluslararası baskılara karşı koyma kapasitesini gösterdiğini, ancak benzer saldırıların tekrarlanması halinde sektörün daha kalıcı hasar görebileceğini belirtiyor. Petrol Bakanlığı’nın açıklaması, kısa vadede bir rahatlama sağlasa da İran’ın enerji sektörünün jeopolitik risklerle karşı karşıya olduğu gerçeğini değiştirmiyor.
