İran'ın güney kıyılarında bu sabah erken saatlerde patlama sesleri duyuldu. ABD'li yetkililer, İran'a yönelik karşı saldırılar kapsamında Hürmüz Boğazı çevresindeki bazı hava savunma ve radar sistemlerinin hedef alındığını öne sürdü. İran medyası, Sirik, Cask ve Keşm Adası'nda patlama sesleri duyulduğunu bildirdi. Olay, bölgede tansiyonun yükselmesine yol açarken, petrol fiyatlarında ani bir yükseliş yaşandı.
Patlama sesleri ve resmi açıklamalar
İran devlet televizyonu, yerel saatle 04:30 sıralarında Sirik ve Cask bölgelerinde şiddetli patlamalar duyulduğunu aktardı. Görgü tanıkları, gökyüzünde parlamalar ve duman bulutları gördüklerini belirtti. Keşm Adası'nda da benzer sesler duyulduğu bildirildi. İran hava savunma birimlerinin kısa süreliğine aktif hale geçtiği ancak daha sonra normale döndüğü ifade edildi. İran resmi makamları henüz resmi bir açıklama yapmazken, savunma bakanlığına bağlı kaynaklar "olası bir tecavüze karşı hazırlıklı olduklarını" duyurdu.
ABD iddiası ve bölgesel yansımalar
İsmi açıklanmayan bir ABD'li yetkili, Reuters'a yaptığı açıklamada, operasyonun İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki saldırılarına karşılık olarak düzenlendiğini ve yalnızca askeri hedeflerin vurulduğunu iddia etti. Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik bir su yolu olarak öne çıkıyor. Bölgedeki gerginlik, petrol fiyatlarını varil başına 3 dolar yükselterek 85 dolar seviyesine taşıdı. Küresel piyasalar, olası bir tırmanışı endişeyle takip ediyor. Ekonomistler, bu tür bir çatışmanın enerji maliyetlerini artırarak küresel enflasyonu yeniden tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.
Tarihsel bağlam ve jeopolitik riskler
İran ve ABD arasındaki gerginlik, 2018'de ABD'nin nükleer anlaşmadan çekilmesiyle tırmanmıştı. Son aylarda İran'ın Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere el koyması ve mayın döşediği yönündeki iddialar, Washington'u harekete geçirdi. Bölgede konuşlu ABD Donanması'na ait gemiler, İran savaş uçaklarının tacizine maruz kaldığını rapor etti. Uzmanlar, bu tip sınırlı saldırıların daha büyük bir çatışmaya dönüşme riski taşıdığını belirtiyor. Türkiye, bölgede tansiyonun düşürülmesi çağrısı yaparken, Rusya ve Çin de taraflara itidal tavsiye etti. Gelişmeler, İran'ın İsrail ve Suudi Arabistan'la olan gerilimleri de hatırlatıyor. Bölgesel bir savaşın ekonomik ve insani maliyetinin yüksek olacağı değerlendiriliyor. Bu nedenle uluslararası toplum, tarafları diyaloğa teşvik ediyor. İran'ın patlama seslerine ilişkin henüz net bir açıklama yapmaması, spekülasyonları artırıyor. Olayın perde arkası önümüzdeki saatlerde netleşecek gibi görünüyor.
