İran'ın, Lübnan'daki İsrail saldırılarını gerekçe göstererek ABD ile Pakistan üzerinden yürüttüğü dolaylı müzakereleri durdurması, küresel emtia piyasalarında sert hareketlere neden oldu. Spot altın yüzde 1,5 düşüşle 4 bin 467 dolara gerilerken, Brent petrol yüzde 5'in üzerinde sıçrayarak 95,45 dolara yükseldi. Piyasalar, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimin tırmanması ve diplomasi kanallarının kapanmasıyla risk iştahının azaldığı bir sürece giriyor.
Altın neden düştü?
Altın fiyatları, İran'ın müzakere masasından kalkmasının ardından beklenenin aksine düşüş yaşadı. Uzmanlar, bu düşüşün nedenini, yatırımcıların güvenli liman varlıklarından çıkıp nakde yönelmesi olarak yorumluyor. Ayrıca, ABD dolarının diğer para birimleri karşısında değer kazanması da altını baskılayan faktörler arasında. Spot altın, son bir ayda yüzde 3 değer kaybederken, yılbaşından bu yana artışını sürdürüyor. Analistler, altının kısa vadede 4 bin 400 dolar seviyesinde destek bulabileceğini ancak jeopolitik risklerin devam etmesi halinde yeniden yükselişe geçebileceğini belirtiyor.
Petrol neden yükseldi?
Brent petrol, İran'ın müzakere sürecini durdurmasıyla birlikte Orta Doğu'da arz kesintisi endişeleriyle yükseldi. İran, dünyanın en büyük petrol rezervlerine sahip ülkelerinden biri olarak, piyasalarda önemli bir rol oynuyor. Müzakerelerin durması, İran'ın ham petrol ihracatına yönelik yaptırımların hafifletilmesi ihtimalini azaltıyor. Ayrıca, Lübnan'daki çatışmaların bölgesel bir savaşa dönüşme riski, petrol fiyatlarına yukarı yönlü baskı yapıyor. Brent petrol, bu yükselişle birlikte 95 dolar seviyesini aşarak son iki ayın zirvesine yaklaştı. Uzmanlar, petrol fiyatlarının 100 dolar eşiğini test etme potansiyeli olduğunu ancak OPEC ülkelerinin üretim artışı kararlarının bu yükselişi sınırlayabileceğini ifade ediyor.
Jeopolitik arka plan
İran, uzun süredir ABD ile nükleer programı ve bölgesel politikaları üzerinden dolaylı müzakereler yürütüyordu. Pakistan'ın arabuluculuğuyla devam eden bu görüşmeler, Lübnan'daki İsrail saldırılarının ardından Tahran yönetimi tarafından tek taraflı olarak durduruldu. İran Dışişleri Bakanlığı, yaptığı açıklamada, İsrail'in Lübnan'daki operasyonlarının bölgesel istikrarı tehdit ettiğini ve bu koşullarda müzakerelerin anlamsız olduğunu belirtti. ABD'den ise henüz resmi bir yanıt gelmezken, Beyaz Saray sözcüsü, diplomatik çözüm arayışlarının sürdüğünü dile getirdi. Pakistan, her iki tarafı da diyaloğa çağırırken, Orta Doğu'daki tansiyonun yükselmesi küresel piyasaları tedirgin ediyor.
Bu gelişmeler, yatırımcıların portföylerini yeniden değerlendirmesine neden olurken, önümüzdeki günlerde İran'dan gelecek yeni açıklamalar ve bölgedeki askeri hareketlilik, piyasaların yönünü belirleyecek. Bağımsız değerlendirmeler, İran'ın müzakere masasına dönmesi halinde altın ve petrol fiyatlarında tekrar dengelenme görülebileceğini, ancak mevcut koşullar altında volatilitenin yüksek kalacağını öngörüyor.
