İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan son gerilime ilişkin açıklamalarda bulundu. Kalibaf, ABD'nin birkaç gemiyi boğazdan geçirme girişiminde bulunduğunu, ancak İran Silahlı Kuvvetleri'nin anında müdahalesiyle karşılaştıklarını söyledi. Bu açıklama, bölgedeki tansiyonun yeniden yükseldiği bir dönemde geldi.
Kalibaf'tan Sert Mesajlar
İran resmi haber ajansı IRNA'nın aktardığına göre, Meclis Başkanı Kalibaf, ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki varlığına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Kalibaf, "ABD, hırsızlar ve kaçakçılar gibi birkaç gemiyi boğazdan geçirmeye çalıştı. Ancak İran Silahlı Kuvvetleri'nin kararlı müdahalesiyle karşılaştılar. Bu, onların bölgedeki gücünü ve kararlılığını sınadığımız bir andı" ifadelerini kullandı.
Kalibaf, İran'ın ulusal güvenliğine yönelik her türlü tehdide karşı koyma hakkını saklı tuttuğunu vurgulayarak, "Hürmüz Boğazı, İran'ın egemenlik sularıdır. Burada yapılacak her türlü uluslararası geçiş, uluslararası hukuka ve İran'ın meşru haklarına saygı göstermek zorundadır" dedi.
Bölgedeki Gerilim Artıyor
Bu açıklamalar, ABD ile İran arasında nükleer müzakerelerin durma noktasına gelmesi ve Körfez'de artan askeri hareketlilik sonrası geldi. Son haftalarda ABD Donanması'na ait savaş gemilerinin Hürmüz Boğazı'nı geçişleri sıklaşırken, İran Devrim Muhafızları Ordusu da deniz tatbikatlarını artırdı. Uzmanlar, bu durumun bölgede istenmeyen bir çatışma riskini beraberinde getirebileceği konusunda uyarıyor.
Hürmüz Boğazı dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik bir su yolu. Bu nedenle herhangi bir kesinti, küresel enerji piyasalarında dalgalanmalara yol açabiliyor. İran, geçmişte de bu boğazın kapatılması tehdidini gündeme getirmişti.
Uluslararası Tepkiler
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'ndan (CENTCOM) yapılan açıklamada, Kalibaf'ın iddialarına ilişkin doğrudan bir yorum yapılmazken, "ABD Donanması'nın bölgedeki varlığı uluslararası hukuka uygun ve seyrüsefer özgürlüğünü desteklemek amacındadır" denildi. Daha önce Pentagon sözcüleri, Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin tüm gemi türleri için serbest olduğunu ve bu durumun uluslararası sözleşmelerle güvence altına alındığını belirtmişti.
Bölge ülkeleri ise tansiyonun düşürülmesi adına diplomatik girişimlerde bulunuyor. Umman ve Katar'ın aracılık ettiği görüşmelerde, ABD ile İran arasındaki doğrudan diyaloğun yeniden başlatılması için zemin aranıyor.
SONUÇ VE DEĞERLENDİRME
İran'ın sert söylemi, ülke içindeki siyasi dengelerle de yakından ilişkili. Meclis Başkanı Kalibaf'ın saflarında yer aldığı muhafazakar kanat, ABD'ye karşı daha sert bir tutum sergilenmesini savunuyor. Özellikle yaptırımların ekonomik yükü altında zorlanan İran, bölgesel güç gösterisiyle hem iç kamuoyuna hem de dışarıya mesaj vermeye çalışıyor. Ancak bu tür açıklamalar, taraflar arasındaki güven bunalımını daha da derinleştirebilir ve diplomasiye alan bırakmayabilir. Gözler, önümüzdeki günlerde bölgede yaşanacak gelişmelere çevrilmiş durumda.
