İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ile varılan mutabakatın imza törenine katılacağını duyurdu. Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı’na göre Kalibaf, törenin önümüzdeki günlerde Tahran’da düzenleneceğini belirtti. Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin de yabancı ülkelerin büyükelçileri ve diplomatik temsilcileriyle birlikte törende yer alacağı ifade edildi.
Mutabakatın Ayrıntıları
İran ile ABD arasında imzalanması beklenen mutabakat, özellikle nükleer müzakereler ve ekonomik iş birliği alanlarını kapsıyor. Anlaşmanın, 2015 tarihli Kapsamlı Ortak Eylem Planı’nın (KOEP) yeniden canlandırılmasına yönelik olduğu belirtiliyor. İranlı yetkililer, mutabakatın iki ülke arasındaki gerilimi azaltmayı ve karşılıklı güveni artırmayı hedeflediğini vurguladı. Kalibaf’ın imza törenine katılması, anlaşmaya siyasi destek sağlamak ve meclis onayını hızlandırmak olarak yorumlanıyor.
Revançi’nin Açıklamaları
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Revançi, yaptığı açıklamada, mutabakatın uluslararası hukuk çerçevesinde hazırlandığını ve her iki tarafın da taahhütlerini içerdiğini söyledi. Revançi, “Bu anlaşma, bölgesel istikrar ve güvenliğe katkı sağlayacaktır. İmza törenine Meclis Başkanımızın katılması, konunun önemini göstermektedir” dedi. Ayrıca törene, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği temsilcilerinin de davet edildiği öğrenildi.
İç ve Dış Tepkiler
Mutabakat, İran iç siyasetinde farklı yorumlara neden oldu. Muhafazakâr kanat, anlaşmanın ABD’ye güvenilmemesi gerektiğini savunurken, reformistler ekonomik krizin aşılması için bu tür adımların zorunlu olduğunu belirtti. Öte yandan ABD Dışişleri Bakanlığı, anlaşmanın sadece nükleer konuları değil, aynı zamanda insan hakları ve terörle mücadele başlıklarını da kapsadığını açıkladı. İsrail ise anlaşmayı sert bir dille eleştirirken, Suudi Arabistan temkinli bir iyimserlikle karşıladı.
Bölgesel Yansımalar
Uzmanlar, İran-ABD mutabakatının Ortadoğu’daki dengeleri değiştirebileceğini öngörüyor. Yemen, Suriye ve Irak’taki vekil güçlerin faaliyetlerinin anlaşmanın uygulanmasıyla şekillenebileceği belirtiliyor. Ayrıca Körfez ülkelerinin, İran’la doğrudan diyalog kanallarını artırma olasılığı da bulunuyor. Ekonomik cephede ise, yaptırımların hafifletilmesinin İran’ın petrol ihracatını ve dış ticaretini canlandırması bekleniyor.
İmza töreninin tarihi henüz netleşmezken, İran ve ABD heyetleri arasındaki teknik görüşmelerin sürdüğü bildiriliyor. Kalibaf’ın törene katılımı, siyasi iradeyi güçlü bir şekilde ortaya koyarken, uluslararası toplum anlaşmanın hayata geçirilmesini yakından takip ediyor. Bu mutabakatın, iki ülke arasında uzun yıllardır süren gerginliğin sona ermesinde bir dönüm noktası olup olmayacağı merak konusu.
