İran Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü Komutanı Tuğgeneral İsmail Kaani, İsrail'in ABD desteğiyle Lübnan ve Gazze'de sürdürdüğü askeri operasyonların, Babu'l-Mendeb Boğazı'nı Hürmüz Boğazı benzeri bir gerilim noktasına dönüştürebileceği uyarısında bulundu. Kaani, bölgedeki tansiyonun küresel enerji güvenliğini tehdit edebileceğini vurguladı.
Babu'l-Mendeb Boğazı neden kritik?
Babu'l-Mendeb, Kızıldeniz ile Aden Körfezi'ni birbirine bağlayan stratejik bir su yoludur. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 10'u bu boğazdan geçiyor. İsrail ile Yemen'deki Husiler arasında yaşanan çatışmalar, boğazın güvenliğini tehdit eder hale geldi. Kaani, Husilerin İsrail bağlantılı gemilere yönelik saldırılarının arttığını ve bunun bölgesel bir krize yol açabileceğini belirtti.
İsrail-ABD iş birliği ve bölgesel yansımalar
Kaani, İsrail'in Lübnan'da Hizbullah'a ve Gazze'de Hamas'a yönelik operasyonlarında ABD'nin sağladığı istihbarat ve askeri desteğe dikkat çekti. Bu desteğin, çatışmaların yayılmasına ve deniz ticaret yollarının güvensiz hale gelmesine neden olduğunu ifade etti. Tuğgeneral, "ABD'nin İsrail'e verdiği koşulsuz destek, bölgeyi bir savaş alanına çeviriyor. Babu'l-Mendeb de tıpkı Hürmüz gibi jeopolitik bir krizin odağı olabilir" dedi.
İranlı komutan, uluslararası toplumu İsrail'in saldırgan politikalarına karşı önlem almaya çağırdı. Kaani, "Biz çatışmanın yayılmasını istemiyoruz ancak İsrail'in provokasyonlarına kayıtsız kalmayacağız. Bölgedeki güçler, kırmızı çizgilerimizi aşan her türlü girişime karşı koyacaktır" ifadelerini kullandı.
Devrim Muhafızları'nın bu uyarısı, uluslararası petrol piyasalarında tedirginliğe yol açtı. Brent petrol fiyatları, haberin ardından yüzde 2'den fazla yükseldi. Uzmanlar, boğazın tıkanması durumunda küresel enerji arzında ciddi aksamalar yaşanabileceğini belirtiyor.
Tarihsel bağlam: Hürmüz Boğazı gerilimi
İran daha önce de defalarca Hürmüz Boğazı'nı kapatma tehdidinde bulunmuştu. 2019'da İran destekli güçlerin Suudi Arabistan petrol tesislerine saldırması, boğazın güvenliğini gündeme getirmişti. Bu kez Babu'l-Mendeb'in hedef alınması, İran'ın bölgesel stratejisinde yeni bir cephe açtığını gösteriyor.
Uzmanlara göre, İran'ın bu uyarısı, İsrail-Hizbullah çatışmasının deniz ticaretine sıçrama riskini gözler önüne seriyor. Yemen'deki Husilerin İran'dan aldığı destekle Kızıldeniz'deki gemilere yönelik saldırıları, ticaret sigortası primlerini artırdı ve bazı nakliye şirketleri alternatif rotalar aramaya başladı.
Bölgedeki gelişmeler, özellikle Avrupa ve Asya'ya enerji tedarikinde kritik öneme sahip olan Babu'l-Mendeb'in geleceğini belirsiz hale getiriyor. İran'ın bu son hamlesi, uluslararası toplumun bölgedeki istikrarı sağlamak için daha fazla çaba göstermesi gerektiğini ortaya koyuyor.
İran Devrim Muhafızları'nın uyarısı, bölgesel güç dengeleri açısından önemli bir dönemeç olarak değerlendiriliyor. Kaani'nin açıklamaları, Tahran'ın İsrail ve ABD'ye karşı caydırıcılık stratejisini deniz yollarına taşıma niyetinde olduğunu gösteriyor. Enerji güvenliğinin küresel bir mesele haline geldiği bu dönemde, herhangi bir boğazın kapatılması sadece bölgesel değil, dünya ekonomisi için de sarsıcı sonuçlar doğurabilir. Bu bağlamda, tarafların itidalli davranması ve diplomatik çözümler araması hayati önem taşıyor.
