Batı Asya'da nisan ayındaki ateşkesin ardından İsrail ve İran arasında ilk kez başlayan karşılıklı saldırılar, küresel petrol piyasalarında sert bir geri dönüşe yol açtı. İran'ın İsrail'e yönelik insansız hava aracı ve füze saldırısının ardından İsrail'in misillemesiyle tırmanan gerilim, petrol fiyatlarının hızla yükselmesine neden oldu. Brent petrol varil fiyatı 90 doların üzerine çıkarken, analistler bu durumun küresel enflasyon endişelerini artırabileceği uyarısında bulunuyor.
Petrol piyasalarında sert yükseliş
Çarşamba günü İsrail'in İran'a yönelik sınırlı çaplı hava saldırısı gerçekleştirmesi, pazartesi günkü İran saldırısının ardından petrol piyasalarında yeni bir şok dalgası yarattı. Brent petrolde yüzde 3'ü aşan artışla varil fiyatı 90,50 dolara ulaştı. ABD ham petrolü de 85 doların üzerinde seyrediyor. Piyasalar, iki ülke arasındaki çatışmanın daha da genişlemesi halinde bölgesel arz kesintileri yaşanabileceği endişesiyle hareketleniyor.
Küresel ekonomi tehdit altında
Uzmanlar, petrol fiyatlarındaki bu ani yükselişin küresel ekonomi üzerinde baskı oluşturacağını belirtiyor. Özellikle gelişmekte olan ülkelerin enerji ithalat maliyetlerinin artacağı, merkez bankalarının faiz indirim planlarını erteleyebileceği ifade ediliyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), durumu yakından takip ettiğini ve gerektiğinde stratejik petrol rezervlerini kullanmaya hazır olduğunu açıkladı. Türkiye gibi petrol ithalatçısı ülkelerde ise akaryakıt fiyatlarına yeni zamlar gelebileceği konuşuluyor.
Bölgesel gerilim ve riskler
İran ve İsrail arasındaki son çatışma, bölgesel istikrarı tehdit eden en ciddi gelişmelerden biri. Analistler, tarafların doğrudan savaşa girmesi halinde, Hürmüz Boğazı'nın kapanması veya Suudi Arabistan gibi üreticilerin etkilenmesiyle petrol arzında ciddi aksamalar yaşanabileceğini belirtiyor. Daha önce bu tür gerilimlerde petrol fiyatları rekor seviyelere ulaşmıştı.
Diplomatik çabalar sürerken, ABD ve Avrupa Birliği taraflara itidal çağrısı yapıyor. Ancak İran'ın saldırıya misilleme tehdidi ve İsrail'in caydırıcılık politikası, kısa vadede çatışmanın sona ermeyeceğine işaret ediyor. Bu belirsizlik ortamında petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi bekleniyor. Petrol piyasalarındaki hareketlilik, yalnızca bölgeyi değil, tüm dünyayı ilgilendiren bir enerji krizine dönüşme potansiyeli taşıyor.
