ABD istihbaratının gizli bir değerlendirmesine göre, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı olası bir çatışma sonrasında "istediği gibi açıp kapatabileceği" sonucuna varıldı. CNN'in haberine göre, bu değerlendirme ABD ve İsrail'in İran'a yönelik olası saldırıları sonrası Tahran'ın bölgedeki deniz trafiğini kontrol etme kapasitesine odaklanıyor. Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik bir su yolu olarak küresel enerji piyasaları için kritik öneme sahip.
İstihbarat Raporundaki Temel Bulgular
Raporda, İran'ın Körfez'deki askeri varlığı ve mayın döşeme kabiliyeti vurgulanıyor. İstihbarat kaynakları, Tahran'ın uzun menzilli füzeleri, insansız hava araçları ve deniz mayınlarıyla boğazı etkili bir şekilde bloke edebileceğini belirtiyor. Ayrıca, İran'ın bu kapasiteyi daha önce de gösterdiği, 2019'da Suudi Arabistan petrol tesislerine düzenlenen saldırıların ardından bölgede gerilimin arttığı hatırlatılıyor. ABD istihbaratı, İran'ın boğazı kapatması halinde petrol fiyatlarının varil başına 150 doları aşabileceğini ve küresel ekonomide durgunluğa yol açabileceğini öngörüyor.
İsrail-ABD Saldırıları Senaryosu
Rapor, İsrail ve ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine yönelik ortak bir askeri operasyon düzenlemesi durumunda, İran'ın misilleme olarak Hürmüz Boğazı'nı kapatacağı senaryosuna dayanıyor. İstihbarat değerlendirmesinde, İran'ın bu hamleyi "meşru müdafaa" olarak göreceği ve uluslararası toplumun kısa vadede etkili bir müdahalede bulunamayacağı belirtiliyor. ABD'li yetkililer, bu senaryonun "en kötü durum" olarak görülmesine rağmen, olasılığının arttığını ifade ediyor.
Ekonomik Etkiler ve Petrol Piyasaları
Hürmüz Boğazı'nın kapanması, küresel petrol arzında ciddi kesintilere yol açacak. Suudi Arabistan, Irak, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar gibi Körfez ülkelerinin petrol ihracatının büyük kısmı bu boğazdan geçiyor. Analistler, boğazın iki haftadan uzun süreli kapanmasının ham petrol fiyatlarını iki katına çıkarabileceğini ve dünya genelinde resesyon riskini tetikleyebileceğini söylüyor. Ayrıca, Asya ülkeleri (Japonya, Güney Kore, Hindistan) başta olmak üzere birçok ülke enerji kriziyle karşı karşıya kalabilir.
Askeri Alternatifler ve Stratejik Planlama
ABD, bölgede 5. Filo'yu konuşlandırmış durumda ve olası bir abluka durumunda boğazı yeniden açmak için mayın temizleme gemileri ve uçak gemisi görev grupları hazır bekliyor. Ancak istihbarat raporu, İran'ın asimetrik savaş taktikleriyle ABD'nin bu çabalarını haftalarca geciktirebileceğini öne sürüyor. Ayrıca, İran'ın Husiler aracılığıyla Yemen'den Kızıldeniz'deki ticaret gemilerine saldırması da ek bir risk faktörü olarak değerlendiriliyor.
Bağımsız analistler, ABD istihbaratının bu değerlendirmesinin olası bir askeri müdahale öncesi kamuoyunu hazırlama amaçlı olabileceğini belirtiyor. Hürmüz Boğazı'nın kapanması sadece petrol fiyatlarını değil, aynı zamanda küresel tedarik zincirlerini de etkileyerek dünya ticaretinde büyük aksamalara yol açabilir. Bu nedenle, tüm taraflar için diplomatik çözümler hâlâ en rasyonel seçenek olarak öne çıkıyor.
