İran basını, ABD ile İran arasında müzakere edilen 14 maddelik mutabakat zaptı taslağına ilişkin yeni detayların ortaya çıktığını ve Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı'nın yönetiminin devri konusunda hiçbir taahhütte bulunmadığını bildirdi. İran'ın resmi haber ajansı IRNA'ya göre, taraflar arasında yürütülen dolaylı görüşmelerde Tahran, boğazın güvenliğini ve yönetimini devretmeyi reddediyor. Bu açıklama, uluslararası deniz ticareti için kritik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı'nda olası bir gerilimi yeniden gündeme taşıdı.
Müzakerelerin arka planı
İran ile ABD arasında, Umman'ın arabuluculuğunda sürdürülen görüşmeler, nükleer anlaşmanın yeniden canlandırılması ve bölgesel güvenlik konularını kapsıyor. Son haftalarda basına yansıyan 14 maddelik taslak, İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin sınırlandırılması ve yaptırımların kademeli olarak kaldırılmasını içeriyor. Ancak Hürmüz Boğazı'nın yönetimi, İran'ın egemenlik hassasiyeti nedeniyle en tartışmalı maddelerden biri olarak öne çıkıyor. İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, "Hürmüz Boğazı, İran'ın hayati çıkarıdır. Bu konuda herhangi bir yetki devri söz konusu olamaz" dedi.
Küresel etkiler
Hürmüz Boğazı, dünya petrolünün yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik bir su yoludur. Geçmişte İran'ın boğazı kapatma tehditleri, petrol fiyatlarını ve küresel enerji güvenliğini doğrudan etkilemişti. Uzmanlar, İran'ın bu konuda geri adım atmamasının, ABD ve müttefikleriyle gerilimi tırmandırabileceği uyarısında bulunuyor. Aynı zamanda, görüşmelerin tıkanması durumunda bölgede yeni bir krizin tetiklenebileceği belirtiliyor.
Yine de, hem Tahran hem de Washington müzakereleri canlı tutma niyetinde olduklarını sinyalleriyor. İran'ın Hürmüz Boğazı konusundaki net tutumu, müzakerelerdeki en büyük engellerden biri olarak görülüyor. Önümüzdeki günlerde taraflar arasında yeni bir diplomatik hamle bekleniyor.
