İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot ile yaptığı telefon görüşmesinde, ABD'nin Lübnan dahil tüm cephelerde savaşı sona erdirmekle yükümlü olduğunu belirtti. Arakçi, İran'ın bölgesel istikrar için diyalogdan yana olduğunu ancak ABD'nin İsrail üzerindeki etkisini kullanarak ateşkesi sağlaması gerektiğini ifade etti. Görüşmede ayrıca iki ülke arasındaki konsolosluk ilişkileri ve Tahran'daki Fransız Büyükelçiliği'nin yeniden açılması da ele alındı.
Görüşmenin perde arkası
Arakçi ve Barrot arasındaki telefon görüşmesi, bölgede artan tansiyonun ortasında gerçekleşti. İranlı bakan, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, özellikle Lübnan'daki durumun kritik olduğuna dikkat çekti. Arakçi, "ABD'nin, İsrail'i durdurma konusunda gerçek bir irade göstermesi halinde, bölgesel bir ateşkes mümkün olabilir. Aksi takdirde şiddet döngüsü devam edecektir" dedi. Fransa Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada ise Barrot'un, İran'ı bölgedeki gerilimi tırmandırmaktan kaçınmaya ve ateşkes çabalarını desteklemeye çağırdığı belirtildi.
Tahran-Batı hattında yeni adım
Görüşmede, Fransa'nın Tahran Büyükelçiliği'nin yeniden açılması masasına yatırıldı. Fransa, 2022'de büyükelçiliğini geçici olarak kapatmıştı. Arakçi, bu konuda olumlu sinyaller verirken, konsolosluk hizmetlerinin normalleşmesi için teknik çalışmaların başladığını kaydetti. Uzmanlara göre, bu adım AB'nin İran'la diplomatik kanalları açık tutma çabasının bir parçası. Ancak Tahran, nükleer müzakerelerdeki durgunluk ve insan hakları eleştirileri nedeniyle Avrupa ile ilişkilerinde temkinli.
Bölgesel denklemde yeni roller
ABD'nin Lübnan'a yönelik politikası, İran'ın uzun süredir eleştirdiği başlıklar arasında. Tahran yönetimi, Washington'u Hizbullah'a karşı İsrail'e arka çıkmakla suçluyor. Arakçi, "Lübnan'ın egemenliği ve toprak bütünlüğü korunmalı. ABD, bu ülkede ateşkes için üzerine düşeni yapmalı" diyerek mesajını netleştirdi. Bölge uzmanı Dr. Murat Aslan'a göre, İran'ın bu çıkışı, aslında kendi çıkarlarını koruma ve ABD'yi uluslararası hukuka uymaya zorlama girişimi olarak okunabilir.
Bağımsız değerlendirme: Diplomasinin sınırı
İran'ın çağrısı, bölgesel krizlerin çözümünde dış aktörlerin rolüne dair önemli bir tartışma başlatıyor. ABD, İran'ın nükleer programı ve bölgesel etkisi nedeniyle Tahran'ı muhatap almak istemiyor. Ancak Lübnan, Suriye ve Yemen gibi dosyalarda İran'ı yok sayarak kalıcı çözüm sağlamanın zor olduğu da aşikar. Bu çerçevede Arakçi'nin Fransa üzerinden yaptığı çağrı, İran'ın Batı'yla diyalog kanallarını sonuna kadar açık tutma niyetini gösteriyor. Yine de mevcut jeopolitik gerilimler, somut bir adım atılmasını şimdilik güçleştiriyor.
