İran Dini Lideri Mücteba Hamaney, ABD'nin nükleer anlaşmayı ihlal ettiğini belirterek Başkan Donald Trump'ın imzasının değersiz ve güvenilmez olduğunu söyledi. Hamaney, Tahran'daki bir toplantıda yaptığı konuşmada, "ABD'nin mutabakatı ihlal etmesi, Trump'ın imzasının hiçbir değer taşımadığını ve güvenilmez olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, herhangi bir anlaşmada ABD'nin garantisi geçerli değildir" ifadelerini kullandı.
Trump'ın Yaptırım Çıkışı Sert Tepki Çekti
Hamaney'in bu açıklamaları, Trump'ın Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton ile yaptığı toplantıda, İran nükleer anlaşmasından çekilme ve yeni yaptırımlar uygulama sinyali vermesinin ardından geldi. Trump, geçtiğimiz haftalarda yaptığı bir açıklamada, "İran anlaşması berbat bir anlaşma. Dengesiz ve çok kötü" demişti.
Hamaney ise bu çıkışlara tepki olarak, "Amerikalılar, anlaşmanın ihlal edilmesinin sonuçlarını iyi hesaplamalı. İran, nükleer programında geri adım atmaya niyetli değildir" dedi.
Uluslararası Toplumdan Tepkiler
Hamaney'in sözleri, uluslararası toplumda da yankı buldu. Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini, AB'nin İran nükleer anlaşmasına bağlı kaldığını ve ABD'nin anlaşmadan çekilmesini kabul etmeyeceklerini söyledi. Mogherini, "Anlaşma, diplomasi ve işbirliğinin bir başarısıdır. Uluslararası hukukla korunmaktadır ve biz bu anlaşmayı sürdürmek için elimizden geleni yapacağız" dedi.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise ABD'nin İran anlaşmasını ihlal etmesinin küresel güvenliğe büyük bir darbe olacağını belirtti. Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Hua Chunying de anlaşmaya bağlı kalınması çağrısında bulundu.
İran'ın Nükleer Programı ve Anlaşma Süreci
İran nükleer anlaşması, 2015 yılında İran ile P5+1 ülkeleri (ABD, İngiltere, Fransa, Rusya, Çin ve Almanya) arasında imzalanmıştı. Anlaşma kapsamında İran, nükleer programını kısıtlama karşılığında ekonomik yaptırımların kaldırılması taahhüdü almıştı. Ancak Trump, anlaşmayı adaletsiz bulduğunu belirterek sürekli eleştirmişti.
Uzmanlar, ABD'nin anlaşmadan çekilmesinin İran'ı nükleer faaliyetlerini sürdürmeye teşvik edebileceğini ve Orta Doğu'da yeni bir krize yol açabileceğini belirtiyor.
Sonuç ve Değerlendirme
Mücteba Hamaney'in bu açıklamaları, İran'ın ABD karşısında sert bir duruş sergilediğini gösteriyor. Nükleer anlaşmanın geleceği belirsizliğini korurken, uluslararası toplumda ABD'nin tek taraflı adımlarının küresel istikrarı tehdit ettiği yönünde kaygılar artmaktadır. İran'ın nükleer programı konusunda olası bir tırmanma, tüm dünya için ciddi güvenlik sonuçları doğurabilir.
