ABD, İran genelinde eş zamanlı insansız hava aracı (İHA) ve füze saldırıları başlattı. Saldırılarda çok sayıda şehir hedef alınırken, can kaybı ve yaralanmalar olduğu bildirildi. Tahran yönetimi, ABD Başkanı Donald Trump’ın dondurulmuş İran varlıklarını kullanma kararına sert tepki gösterdi ve Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidinde bulundu. İşte son dakika gelişmeleri ve tarafların açıklamaları.
ABD saldırıları: Hedef alınan şehirler ve kayıplar
ABD güçleri, 2025 itibarıyla İran’ın başkenti Tahran başta olmak üzere İsfahan, Şiraz ve Tebriz gibi büyük şehirleri hedef aldı. Saldırılarda askeri tesislerin yanı sıra bazı sivil alanların da vurulduğu belirtiliyor. İran devlet televizyonu, ilk belirlemelere göre en az 30 kişinin hayatını kaybettiğini, 100’den fazla kişinin yaralandığını duyurdu. Ancak bu sayıların artabileceği kaydediliyor. ABD tarafından resmi bir açıklama gelmezken, Beyaz Saray’dan yapılan gayri resmi bilgilendirmede operasyonun “İran’ın nükleer programını durdurmayı amaçladığı” ifade edildi.
İran’dan misilleme: Hürmüz Boğazı tehdidi
İran Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin saldırılarına karşılık olarak Hürmüz Boğazı’nı uluslararası deniz trafiğine kapatma kararı aldığını duyurdu. Boğaz, dünya petrol arzının yaklaşık %20’sinin geçtiği stratejik bir su yolu olarak biliniyor. Tahran ayrıca, Trump’ın “dondurulmuş İran varlıklarını ABD’nin zararlarını tazmin için kullanma” kararına sert tepki gösterdi. İran Cumhurbaşkanı, “Bu karar uluslararası hukukun açık ihlalidir. ABD’nin bu yağma girişimine karşılık en ağır şekilde cevap vereceğiz” dedi.
Bölgesel ve küresel tepkiler
Saldırıların ardından Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve İsrail sessizliğini korurken, Rusya ve Çin’den taraflara itidal çağrısı geldi. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi acil toplantı kararı aldı. Petrol fiyatları, Hürmüz Boğazı’nın kapatılma ihtimaliyle birlikte varil başına 85 doları aşarak son iki yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Uzmanlar, bu durumun küresel enerji krizini derinleştirebileceği uyarısında bulunuyor.
Bağlam: Washington-Tahran gerilimi
ABD ile İran arasındaki gerilim, Trump yönetiminin 2018’de nükleer anlaşmadan tek taraflı çekilmesiyle başladı. Ardından ABD, İran’a yönelik yaptırımları sertleştirdi. İran ise uranyum zenginleştirme faaliyetlerini artırarak karşılık verdi. Son aylarda İran’a yakın grupların Yemen, Irak ve Suriye’de ABD hedeflerine saldırıları tırmanmıştı. Trump’ın geçtiğimiz hafta ”Maksimum baskı” politikasını yeniden yürürlüğe koymasıyla birlikte tansiyon zirveye çıktı.
Bu son gelişmeler, Orta Doğu’da yeni bir savaşın eşiğine gelindiğini gösteriyor. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidi, küresel petrol fiyatlarını ve tedarik zincirlerini doğrudan etkileyecek bir hamle. ABD’nin bu krizi nasıl yöneteceği ve uluslararası toplumun devreye girip girmeyeceği merak konusu. Diplomatik çözüm için kısa sürede adım atılmazsa, bölgesel bir çatışmanın küresel sonuçları olabilir.
