Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), İran merkezli Bank Mellat'ın İstanbul'da bulunan Türkiye Merkez Şubesinin faaliyet izninin kaldırılmasına karar verdi. Karar, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Böylece bankanın Türkiye'deki tüm bankacılık faaliyetleri sona ermiş oldu. Kararın gerekçesi henüz resmi olarak açıklanmadı.
BDDK Kararı ve Yasal Dayanak
BDDK'nın kararı, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun ilgili maddeleri uyarınca alındı. Kurum, bankanın faaliyet iznini iptal ederken gerekçe olarak henüz kamuoyuna yansımayan denetim sonuçlarını dayanak göstermiş olabilir. Bankacılık Kanunu'na göre BDDK, bir bankanın faaliyet iznini; sermaye yeterliliği, likidite, risk yönetimi veya mevzuata uyum gibi konularda ciddi ihlaller tespit etmesi halinde kaldırabiliyor. Kararın Resmi Gazete'de yayımlanması, yürürlük kazanması için gerekli son adımı oluşturuyor.
Bank Mellat Hakkında
Bank Mellat, 1980 yılında İran'da kurulan ve ülkenin en büyük devlet bankalarından biri olan bir finans kuruluşudur. Bankanın daha önce uluslararası yaptırımlarla gündeme geldiği biliniyor. Özellikle 2010'lu yıllarda Batı ülkeleri tarafından İran'a uygulanan yaptırımlar kapsamında Bank Mellat'ın da adı geçmişti. Türkiye'de İstanbul merkezli bir şubesi bulunan banka, ağırlıklı olarak dış ticaret finansmanı ve İran-Türkiye arası ticari işlemlerde aracılık faaliyetleri yürütüyordu.
Türkiye'deki Faaliyet İzni Süreci
Bank Mellat, Türkiye'de uzun yıllardır faaliyet gösteriyordu. İstanbul'da bulunan Türkiye Merkez Şubesi, BDDK denetimine tabi olarak çalışıyordu. Ancak son dönemde bankanın mali yapısı ve denetim süreçlerine ilişkin bazı sorunlar olduğu iddia ediliyordu. BDDK'nın bu kararı, bankanın Türkiye'deki tüm bankacılık işlemlerini durduruyor. Kararın ardından bankanın mevcut mevduat sahipleri ve alacaklıları için nasıl bir yol izleneceği ise henüz netlik kazanmadı.
Olası Etkiler
Bank Mellat'ın faaliyet izninin kaldırılması, Türkiye-İran arasındaki ticari ilişkilerde bazı zorluklara yol açabilir. İki ülke arasındaki ticaret hacmi yıllık milyarlarca dolar seviyesinde. Bankanın aracılık faaliyetlerinin sona ermesi, özellikle İran'a yönelik ihracat ve ithalat işlemlerinde alternatif finansman kanallarının devreye girmesini gerektirebilir. Öte yandan, uluslararası yaptırımlar nedeniyle zaten kısıtlı olan İran bankacılık sistemine erişim, bu kararla daha da sınırlanabilir.
BDDK'nın Son Dönem Kararları
BDDK, son yıllarda bankacılık sektöründe denetim ve gözetim faaliyetlerini sıkılaştırmış durumda. Kurum, çeşitli bankalara idari para cezaları uygularken, bazı şubelerin faaliyetlerine de müdahale edebiliyor. Bu karar, BDDK'nın yabancı bankaların Türkiye'deki faaliyetlerine yönelik tutumunun bir göstergesi olarak yorumlanıyor. Uzmanlar, kararın arkasında sadece mali denetim değil, aynı zamanda jeopolitik gelişmelerin de etkili olabileceğini belirtiyor.
Bank Mellat'ın Geçmişi ve Yaptırımlar
Bank Mellat, 2013 yılında Avrupa Birliği tarafından İran'ın nükleer programına destek verdiği gerekçesiyle yaptırım listesine alınmıştı. Banka, bu yaptırımlara karşı hukuki mücadele yürütmüş ve 2016 yılında AB Genel Mahkemesi'nin kararıyla yaptırım listesinden çıkarılmıştı. Ancak ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları kapsamında banka üzerindeki baskılar devam etti. Türkiye'deki faaliyet izninin kaldırılması, bu sürecin bir devamı niteliğinde görülebilir.
Bank Mellat'ın Türkiye'deki faaliyetlerinin sona ermesi, bankanın müşterileri için de önemli sonuçlar doğuracak. Bankada hesabı bulunan şirketler ve bireyler, mevduatlarını nasıl çekecekleri konusunda belirsizlik yaşıyor. BDDK'nın ilerleyen günlerde konuya ilişkin detaylı bir açıklama yapması bekleniyor. Kararın, Türkiye'deki diğer yabancı banka şubeleri için de emsal teşkil edip etmeyeceği ise önümüzdeki dönemde netleşecek.
