İran ordusu, askeri doktrininde köklü bir değişikliğe giderek "savunmadan saldırıya" geçtiğini resmen açıkladı. Yeni doktrin kapsamında, olası bir kara saldırısında ABD askerlerini etkisiz hale getirenlere veya sağ ele geçirenlere 26 bin dolara kadar ödül verileceği duyuruldu. İran ordusu sözcüsü Tuğgeneral Muhammed Ekreminiya, yaptığı açıklamada ABD'nin uluslararası prestijini kaybettiğini vurguladı.
Saldırgan Doktrinin Detayları
Tuğgeneral Ekreminiya, düzenlediği basın toplantısında İran Silahlı Kuvvetleri'nin yeni askeri doktrinini kamuoyuyla paylaştı. "Kara savunmasından, kara saldırısına" dönüşen doktrin, özellikle ABD ve müttefiklerine karşı daha proaktif bir yaklaşım benimsiyor. Ekreminiya, "Artık düşmanın saldırısını beklemiyoruz; kendi koşullarımızda ve kendi seçtiğimiz zaman ve mekânda saldırıya geçeceğiz" ifadelerini kullandı.
Yeni doktrin çerçevesinde, İran topraklarına yönelik bir kara saldırısı durumunda ABD askerlerini öldüren veya canlı yakalayanlara 26 bin dolar (yaklaşık 1 milyon 200 bin Türk lirası) ödül verileceği belirtildi. Bu ödülün, askeri ve sivillere yönelik olduğu, ayrıca bölgesel güçlerle iş birliği yapan gruplara da teşvik sağlayacağı açıklandı.
Neden 26 Bin Dolar?
Ödül miktarının neden 26 bin dolar olarak belirlendiği merak konusu olurken, sözcü bu rakamın sembolik olduğunu belirtti: "Bu rakam, ABD'nin her yıl ordusuna ayırdığı savunma bütçesinin bir sembolüdür; asıl amacımız, işgalci güçlere karşı savunma hattımızı güçlendirmektir." Ayrıca, İran'ın bölgedeki nüfuzunu artırma stratejisi kapsamında bu tür teşviklerin sürdürüleceği ifade edildi.
Uluslararası Tepkiler ve ABD'nin Prestij Kaybı
Tuğgeneral Ekreminiya, açıklamasında ABD'nin uluslararası prestijini kaybettiğini savunarak, “ABD, Irak'tan Afganistan'a kadar birçok yerde başarısızlığa uğradı; bugün dünya, ABD'nin gücünün bir yanılsama olduğunu görüyor. Bu yüzden yeni doktrinimiz, düşmanımızın gerçek yüzünü ortaya koyacak" dedi. İranlı general, ABD'nin bölgede askeri üsler kurarak istikrarsızlık yarattığını ve kendi halkına karşı yaptırımlar uyguladığını sözlerine ekledi.
Söz konusu açıklama, uluslararası basında geniş yankı bulurken, ABD'li yetkililerden henüz resmi bir yorum gelmedi. Ancak uzmanlar, bu adımın İran ile ABD arasındaki gerginliği daha da tırmandırabileceğini belirtiyor. Yeni doktrinin, İran'ın vekalet savaşları stratejisiyle uyumlu olduğu, Yemen'deki Husiler, Lübnan'daki Hizbullah ve Suriye'deki milisler gibi gruplara dolaylı destek sağlamayı amaçladığı yorumları yapılıyor.
İran'ın Askeri Yapısında Dönüşüm
İran, uzun yıllardır savunmaya dayalı askeri strateji izliyordu. Ancak son yıllarda balistik füze programına yaptığı yatırımlar ve insansız hava araçlarındaki ilerlemeleri, caydırıcılık kapasitesini artırmıştı. Yeni doktrin, bu kapasiteyi saldırgan bir boyuta taşıma amacı taşıyor. Ordu sözcüsü, "Amacımız savaş başlatmak değil, başlatılacak olası bir savaşta üstünlüğü elimize almaktır" diyerek, doktrinin savunmacı olduğunu ancak taktiksel olarak saldırıyı esas aldığını belirtti.
Bu açıklama, İran'ın ulusal güvenlik stratejisindeki değişimin bir işareti olarak yorumlanıyor. Tahran yönetimi, özellikle İsrail ve Suudi Arabistan ile yaşanan gerginliklerin ardından caydırıcılık gücünü artırmak istiyor.
Bölgesel ve Küresel Etkiler
İran'ın bu hamlesi, Körfez bölgesindeki güç dengelerini de etkileyebilir. Özellikle ABD'nin bölgedeki askeri varlığına yönelik doğrudan bir tehdit olarak algılanan bu doktrin, tansiyonu yükseltebilir. Uzmanlar, İran'ın bu yeni yaklaşımının, ABD'nin İran'a yönelik ekonomik yaptırımlarını haklı çıkarmak için bir araç olarak kullanılabileceği görüşünde.
Öte yandan, Rusya ve Çin gibi ülkeler, ABD'nin uluslararası sistemdeki gücünün azalmasıyla birlikte, İran'ın bu çıkışını kendi çıkarları açısından destekleyebilir. İran'ın bu açıklaması, çok kutuplu dünya düzeninde yeni ittifakların habercisi olarak da değerlendirilebilir.
İran'ın bu adımı, Türkiye gibi bölge ülkeleri tarafından da yakından izleniyor. Türkiye, İran'ın askeri doktrin değişikliğini bölgedeki güvenlik dinamikleri açısından riskli buluyor; ancak resmi bir değerlendirme yapılmadı.
Sonuç olarak, İran'ın yeni askeri doktrini, sadece ABD ile olan gerilimi değil, tüm bölgenin güvenlik mimarisini etkileyecek potansiyele sahip. Önümüzdeki süreçte, bu doktrinin nasıl uygulanacağı ve uluslararası toplumun nasıl tepki vereceği merakla bekleniyor. Ancak şimdiden söylemek mümkün ki İran, savunma kalkanından saldırıya geçiş yaparak bölgedeki rolünü yeniden tanımlıyor.
