İran Dışişleri Bakanlığı, ABD güçlerinin Hürmüz Boğazı'nda bir İran petrol tankerine ve Keşm Adası'ndaki bir iletişim kulesine yönelik saldırılarının Kuveyt ve Bahreyn topraklarından gerçekleştirildiğini iddia etti. Tahran yönetimi, bu iki ülkenin yöneticilerini saldırılara zemin hazırlamakla suçlayarak, bölgede gerilimin tırmanmasına neden olacak bu eylemlerin sorumluluğunu ABD ve müttefiklerine yükledi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, yaptığı yazılı açıklamada, ABD'nin askeri uçaklarının ve insansız hava araçlarının Kuveyt ve Bahreyn'deki üslerden havalanarak İran hedeflerini vurduğunu öne sürdü. Bekayi, bu saldırıların uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve bölgesel barışı tehdit ettiğini vurguladı.
Saldırıların detayları ve İran'ın tepkisi
İran Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, saldırıların 1 Kasım 2024 tarihinde yerel saatle 02.30 sıralarında gerçekleştiği belirtildi. Hürmüz Boğazı'nda seyir halinde olan İran bandıralı bir petrol tankerine düzenlenen saldırıda can kaybı yaşanmazken, tankerde hasar meydana geldi. Aynı anda Keşm Adası'ndaki bir iletişim kulesine yönelik saldırıda ise kulenin tamamen yıkıldığı ve bölgedeki iletişim hizmetlerinin kesintiye uğradığı ifade edildi. İran, bu saldırıları 'savaş eylemi' olarak nitelendirdi ve BM Güvenlik Konseyi'ne başvurma hakkını saklı tuttu. Tahran yönetimi, ayrıca Kuveyt ve Bahreyn'e de diplomatik protesto notası göndererek, bu ülkelerin topraklarının ABD tarafından kullanılmasına izin vermemeleri çağrısında bulundu. İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı Muhammed Caferi, 'ABD'nin bu provokasyonlarına karşılık vereceğiz ve ulusal çıkarlarımızı koruyacağız' dedi.
Bölgesel gerilim ve ekonomik yansımalar
Bu saldırılar, ABD ile İran arasında artan gerilimin yeni bir boyutunu oluşturuyor. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik endişelerinin küresel petrol arzını tehdit edebileceği uyarısında bulunuyor. Boğaz, dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği kritik bir nokta olarak biliniyor. Saldırı haberi sonrası petrol fiyatlarında yüzde 3'lük bir artış görüldü ve Brent petrol varil başına 85 dolar seviyesine yükseldi. Borsa İstanbul'da ise savunma hisseleri yükselişe geçerken, havayolu şirketleri değer kaybetti. Analistler, bölgedeki istikrarsızlığın uzun sürmesi halinde enflasyonist baskıların artabileceğini belirtiyor. İran'ın daha önce de ABD'nin baskılarına karşılık olarak nükleer programını hızlandırdığı ve bölgedeki vekil güçler aracılığıyla misilleme yapabileceği değerlendiriliyor. Keşm Adası'ndaki saldırı, İran'ın Körfez'deki askeri varlığını ve istihbarat kapasitesini zayıflatmayı hedefliyor olabilir.
Bu olay, İran'ın 2019'da Hürmüz Boğazı'nda İngiliz bandıralı tankere el koyması ve ABD'nin 2020'de General Kasım Süleymani'yi öldürmesi gibi gerilim dolu dönemleri hatırlatıyor. Kuveyt ve Bahreyn, ABD ile yakın askeri iş birliği içinde olan ülkeler olarak biliniyor. Bahreyn, ABD Beşinci Filosu'na ev sahipliği yaparken, Kuveyt ise ABD kara kuvvetleri için lojistik üs görevi görüyor. İran'ın bu iddiaları, iki ülkeyi zor bir diplomatik duruma sokabilir. Öte yandan, ABD'den henüz resmi bir yanıt gelmedi. Pentagon yetkilileri, saldırılarla ilgili bilgi sahibi olduklarını ancak operasyonel ayrıntıları paylaşamayacaklarını söyledi.
