İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ABD'nin Kapsamlı Ortak Eylem Planı (JCPOA) olarak bilinen nükleer anlaşmanın tüm maddelerini ihlal ettiğini savundu. Garibabadi, yaptığı açıklamada, İran'ın anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirdiğini ancak ABD'nin tek taraflı adımlarla anlaşmayı rafa kaldırdığını ileri sürdü. Bu gelişme, bölgede zaten yüksek olan tansiyonu daha da artırırken, uluslararası toplumun dikkatini yeniden Tahran'a çevirdi.
Garibabadi'nin Açıklamaları
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, ABD'nin JCPOA'dan çekilmesinin ardından anlaşmanın tüm maddelerini ihlal ettiğini belirtti. Garibabadi, 'ABD, anlaşmanın ruhuna ve lafzına aykırı hareket ederek, İran'a karşı maksimum baskı politikası izledi. Bu politika, anlaşmanın temelini oluşturan karşılıklı güveni yok etti' dedi. İranlı yetkili, ülkesinin anlaşma kapsamındaki taahhütlerini sürdürdüğünü ancak ABD'nin adımları karşısında yeni önlemler alma hakkını saklı tuttuğunu vurguladı.
Bölgedeki Yansımalar
İran'ın bu açıklaması, Ortadoğu'da yeni bir gerilim dalgasına yol açtı. Uzmanlar, Tahran'ın nükleer faaliyetlerini daha da ilerletme olasılığına karşı uyarırken, ABD'nin bölgedeki müttefikleri İsrail ve Suudi Arabistan endişelerini dile getirdi. İsrail Başbakanı Naftali Bennett, İran'ın nükleer silah kapasitesine ulaşmasına izin vermeyeceklerini yinelerken, Suudi Arabistan yönetimi de konuyu yakından takip ettiğini duyurdu. Öte yandan, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler, tarafları itidale çağırdı.
Geçmişten Bugüne JCPOA
2015 yılında imzalanan JCPOA, İran'ın nükleer programını sınırlandırması karşılığında uluslararası yaptırımların kaldırılmasını öngörüyordu. Ancak 2018'de ABD'nin anlaşmadan tek taraflı çekilmesi ve yeniden yaptırım uygulamaya başlamasıyla denge bozuldu. İran da buna karşılık olarak uranyum zenginleştirme seviyesini kademeli olarak artırdı ve anlaşmadaki bazı taahhütlerini askıya aldı. Viyana'da süren müzakereler henüz bir sonuç vermezken, Garibabadi'nin bu açıklaması Tahran'ın pozisyonunu sertleştirdiğini gösteriyor.
Bağımsız Değerlendirme
İran'ın bu son hamlesi, nükleer anlaşmanın geleceği açısından kritik bir dönemece işaret ediyor. Taraflar arasındaki güvensizlik ve karşılıklı suçlamalar, diplomatik çözümü zorlaştırırken, bölgede askeri bir çatışma riskini de beraberinde getiriyor. Uluslararası toplumun, tansiyonu düşürmek ve diyaloğu teşvik etmek için daha yapıcı bir rol oynaması gerekiyor.
