İran Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin ülkenin güneyine yönelik saldırıları ve petrol yaptırımlarını geri getirme kararının 14 Haziran'da varılan mutabakat zaptını ihlal ettiğini duyurdu. Tahran yönetimi, bu adımların sonuçlarından Washington'un sorumlu olacağını bildirdi. Açıklama, bölgesel gerilimin tırmanmasına neden olan gelişmelerin ardından geldi.
Mutabakat zaptı ihlal edildi
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasser Kanaani, yaptığı yazılı açıklamada, ABD'nin son eylemlerinin 14 Haziran tarihli mutabakat zaptına açıkça aykırı olduğunu vurguladı. Kanaani, "ABD, ülkemizin güney bölgelerine düzenlediği saldırılar ve petrol yaptırımlarını yeniden uygulamaya koyarak imzaladığı anlaşmayı ihlal etmiştir. Bu ihlalin tüm sonuçlarından Washington sorumludur" ifadelerini kullandı. Sözcü, uluslararası toplumu ABD'yi anlaşmaya uymaya çağırmaya davet etti.
Petrol yaptırımları geri dönüyor
ABD yönetimi, geçtiğimiz hafta İran'a yönelik petrol yaptırımlarını yeniden yürürlüğe koyacağını açıklamıştı. Bu karar, İran'ın nükleer programına ilişkin endişeler ve bölgesel faaliyetleri gerekçe gösterilerek alındı. İran ise yaptırımların meşru olmadığını ve ülkesinin egemenlik haklarını ihlal ettiğini savunuyor. Petrol ihracatı, İran ekonomisi için hayati öneme sahip.
Güney İran'a saldırılar
ABD'nin İran'ın güneyindeki askeri hedeflere yönelik saldırı düzenlediği iddia ediliyor. İran resmi makamları, saldırılarda can kaybı yaşandığını ancak henüz net bir sayı vermedi. Saldırıların, İran'ın bölgedeki milis güçlerine yönelik olduğu öne sürülüyor. Tahran, bu saldırıları kınayarak misilleme hakkını saklı tuttuğunu belirtti.
Bölgesel gerilim yükseliyor
İran-ABD arasındaki gerilim, son aylarda Körfez bölgesinde tırmanışa geçti. İran'ın nükleer faaliyetleri ve bölgedeki vekil güçleri, ABD ve müttefikleri tarafından tehdit olarak algılanıyor. Öte yandan ABD'nin yaptırım politikası, İran'da ekonomik krizi derinleştiriyor. İranlı yetkililer, müzakerelere açık olduklarını ancak baskı altında müzakere yapmayacaklarını vurguluyor.
Uluslararası tepkiler
Birleşmiş Milletler ve bazı Avrupa ülkeleri, tarafları itidale çağırıyor. Rusya ve Çin ise ABD'nin tek taraflı yaptırımlarını eleştiriyor. İran, mutabakat zaptının uygulanması için arabuluculuk yapılmasını talep etti. Bölgesel güçler, tırmanan gerginliğin bir savaşa dönüşmesinden endişe ediyor.
İran'ın açıklamaları, uluslararası hukuk çerçevesinde değerlendirildiğinde, ABD'nin tek taraflı eylemlerinin meşruiyeti tartışmalı. Mutabakat zaptı tarafları bağlayıcı olmasa da, diplomatik bir angajmanın ihlali olarak görülüyor. Önümüzdeki günlerde tansiyonun daha da yükselmesi muhtemel.
