İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yürüten birimi Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü Albay İbrahim Zülfikari, ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'na ilişkin yaptığı açıklamaya yanıt verdi. Zülfikari, "ABD'nin Hürmüz Boğazı'na müdahale etmesine izin vermedik, vermeyeceğiz" ifadelerini kullandı. Bu açıklama, bölgede tansiyonun yeniden yükselmesine neden oldu.
Trump'ın sözleri ve İran'ın tepkisi
ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer güvenliğini sağlamak için uluslararası koalisyon oluşturulması gerektiğini belirtmişti. Trump'ın bu çağrısı, İran tarafından "kabul edilemez bir müdahale" olarak değerlendirildi. Albay Zülfikari, yaptığı yazılı açıklamada, İran'ın boğazın güvenliğini sağlama konusunda egemenlik haklarını koruyacağını vurguladı. İran'ın daha önce de defalarca Hürmüz Boğazı'nı kontrol altında tutma iradesini ortaya koyduğunu hatırlatan Zülfikari, "Biz bölgenin en büyük deniz gücüyüz ve kimsenin buraya müdahalesine izin vermeyiz" dedi.
Hürmüz Boğazı'nın stratejik önemi
Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık üçte birine ev sahipliği yapıyor. Bu dar geçit, Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne bağlıyor ve Suudi Arabistan, Irak, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve İran'ın petrol ihracatı için hayati önem taşıyor. ABD, bölgedeki petrol akışının kesintisiz devamı için boğazda uluslararası bir koruma gücü oluşturmayı planlıyor. Ancak İran, bu tür bir koalisyonu doğrudan bir tehdit olarak algılıyor.
Geçmişte de İran ile ABD arasında Hürmüz Boğazı nedeniyle krizler yaşanmıştı. 2018 yılında ABD'nin nükleer anlaşmadan çekilmesi ve İran'a yönelik yaptırımları artırması, bölgede gerginliğin tırmanmasına yol açmıştı. İran, zaman zaman boğazı kapatma tehdidinde bulunmuş ancak şu ana kadar bu tehdidini gerçekleştirmemişti.
Uluslararası tepkiler ve diplomasi
Trump'ın koalisyon çağrısına Almanya ve Fransa gibi bazı Avrupa ülkeleri temkinli yaklaşırken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri desteğini ifade etti. İran ise bu girişimi "düşmanca bir tutum" olarak nitelendiriyor. Albay Zülfikari'nin açıklaması, Tahran yönetiminin bu konuda ne kadar kararlı olduğunu gösteriyor. İran, boğazın güvenliğini sağlayabilecek kapasiteye sahip olduğunu ve uluslararası hukuka uygun hareket ettiğini iddia ediyor.
Öte yandan, İran'ın bölgedeki vekil güçler aracılığıyla da etkisini artırdığı biliniyor. Yemen'deki Husilerin Suudi petrol tesislerine yönelik saldırıları, İran'ın bölgesel nüfuzunun bir yansıması olarak görülüyor. Bu durum, ABD'nin boğazı koruma gerekçesini güçlendirirken, İran'ın da elini güçlendiriyor.
Sonuç olarak, Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim, küresel enerji piyasaları için risk oluşturmaya devam ediyor. İran'ın bu son açıklaması, ABD liderliğindeki herhangi bir müdahaleci adımın karşılıksız kalmayacağını gösteriyor. Diplomatik çözüm yolları aranmazsa, bölgede yeni bir krizin patlak vermesi işten bile değil.
