İran, Lübnan'daki çatışmaların sona ermesi için ABD'nin İsrail üzerindeki etkisini kullanarak ateşkes şartlarını eksiksiz uygulatması gerektiğini savunuyor. Tahran yönetimi, bölgesel barışın ancak Washington'ın taahhütlerini yerine getirmesi ve Tel Aviv'e yönelik diplomatik baskıyı artırmasıyla mümkün olacağını belirtiyor. İran Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Lübnan'daki istikrarın sağlanması için ABD'nin İsrail'e askeri desteğini sınırlaması ve Birleşmiş Milletler kararlarına uygun hareket edilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Tahran'ın şartları
İranlı diplomatik kaynaklar, Lübnan'daki gerilimin düşürülmesi için ABD'nin öncelikle İsrail'e yönelik tutumunu netleştirmesi ve ateşkes anlaşmalarına bağlı kalmasını sağlaması gerektiğini ifade ediyor. Tahran'a göre, Lübnan'da kalıcı barış, İsrail askerlerinin Güney Lübnan'dan çekilmesi, Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve Lübnan ordusunun bölgede kontrolü sağlaması gibi adımları içermeli. İran ayrıca, ABD'nin bölgedeki askeri varlığını azaltması ve dolaylı müzakerelere hazır olduğunu belirtiyor.
ABD'nin rolü ve uluslararası beklentiler
Washington yönetimi, İsrail-Lübnan sınırındaki tansiyonun düşürülmesi için yoğun diplomatik çaba yürütse de, İran'ın şartlarını karşılamakta zorlanıyor. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, yaptığı açıklamada İsrail'in güvenlik endişelerini anlayışla karşıladıklarını ancak bölgesel istikrar için ateşkesin önemini vurguluyor. Lübnan Başbakanı Necib Mikati ise uluslararası topluma çağrıda bulunarak, ülkesinin ekonomik kriz ve siyasi çıkmaz içinde daha fazla çatışmayı kaldıramayacağını söylüyor. Mikati, ateşkes sağlanması halinde reform sürecinin hızlandırılacağını ve yabancı yatırımların artacağını iddia ediyor.
Uzmanlar, İran'ın Lübnan'daki varlığını pazarlık kozu olarak kullandığını ve Tahran'ın asıl amacının ABD ile nükleer müzakerelerde elini güçlendirmek olduğunu belirtiyor. Bu hafta başında Viyana'da yapılan görüşmelerden henüz somut bir sonuç çıkmazken, İran'ın Lübnan'da bir savaş istemediği ancak diplomatik bir zafer kazanmak istediği yorumları yapılıyor.
Sonuç olarak, İran-ABD hattındaki bu diplomatik sınav, sadece Lübnan'ın değil tüm Ortadoğu'nun geleceğini şekillendirecek. İran'ın şartları karşılanmazsa bölgede yeni bir gerilim dalgası yaşanabileceği endişesi hakim. Ekonomik açıdan bakıldığında, Lübnan'da barışın sağlanması, ülkenin yeniden yapılandırılması ve yabancı yatırım çekmesi için kritik öneme sahip. Ancak Tahran'ın testi, Washington'ın ne kadar istekli olduğunu gösterecek.
