ABD’nin İran’a yönelik füze saldırıları 13’üncü gecesinde de devam etti. Başkan Donald Trump’ın emriyle başlatılan bombardıman, İran’ın askeri tesislerini hedef alırken, Tahran yönetimi Körfez bölgesindeki Amerikan üslerine füze saldırısı düzenleyerek misillemede bulundu. Çatışmaların bölgesel bir savaşa dönüşme riski uluslararası toplumda endişe yaratıyor.
Saldırıların ayrıntıları
Pentagon’dan yapılan açıklamaya göre, ABD ordusu İran’ın nükleer programı ve balistik füze kapasitesine yönelik hassas grevler düzenledi. Bombardımanın ağırlıklı olarak İsfahan, Şiraz ve Huzistan eyaletlerindeki askeri üsleri kapsadığı belirtildi. İran resmi haber ajansı IRNA ise, “Amerikan saldırıları sonucu bazı bölgelerde sınırlı hasar meydana geldi, ancak hava savunma sistemlerimiz füzelerin büyük kısmını imha etti” açıklamasını yaptı.
Tahran’ın misillemesi ise anında geldi. Devrim Muhafızları Ordusu, “Körfez’deki Amerikan üslerine onlarca füze fırlattıklarını” duyurdu. İddiaya göre, Katar’daki El-Udeid Hava Üssü ve Bahreyn’deki ABD Deniz Kuvvetleri karargahı ana hedefler arasındaydı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), saldırılarda can kaybı olmadığını, ancak bazı tesislerde küçük çaplı hasar oluştuğunu bildirdi.
Trump’tan gelen açıklamalar
Başkan Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “İran ve Husilere yönelik ağır askeri cezalandırma devam edecek” ifadelerini kullandı. Trump, Amerikan halkına “sabırlı olma” çağrısında bulunurken, “Bu operasyonlar İran’ın terör faaliyetlerini sonlandırmayı amaçlıyor” dedi.
Beyaz Saray Sözcüsü Kayleigh McEnany ise basın toplantısında, “Başkan, İran’ın nükleer bir tehdit haline gelmesine izin vermeyecek. Gerekirse operasyonlar genişletilecek” diye konuştu. Öte yandan, Kongre’deki bazı Demokrat üyeler, Trump’ın savaş yetkisini aşarak askeri güç kullandığı eleştirisini yöneltti.
Bölgesel ve uluslararası tepkiler
Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, gerilimin daha da tırmanmaması için taraflara itidal çağrısında bulundu. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, “Bölgenin bir savaş alanına dönüşmesi kabul edilemez” diyerek acil ateşkes talep etti. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, tarafları diplomatik çözüme yönelmeye davet etti.
BM Güvenlik Konseyi, bugün olağanüstü toplanma kararı aldı. Toplantıda, ABD ve İran arasındaki çatışmanın bölgesel güvenliğe etkileri ele alınacak. Türkiye Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan yazılı açıklamada, “Komşularımız İran ve Irak başta olmak üzere bölgenin istikrarı için endişeliyiz” denildi ve askeri eylemlerin durdurulması istendi.
Son durum ve değerlendirme
Son 13 gündür devam eden füze saldırıları, ABD-İran arasında 2020 yılından bu yana en yüksek tırmanma seviyesini temsil ediyor. İran’ın nükleer anlaşma müzakerelerinde ilerleme kaydedilememesi ve Yemen’deki Husilere verilen desteğin artması, gerilimin temel nedenleri arasında sayılıyor. Özellikle Körfez ülkeleri, çatışmanın petrol arzını kesintiye uğratmasından endişe ediyor. Uluslararası kriz grupları, taraflar arasında doğrudan bir savaşın bölgeyi yıllarca sürecek bir kaosa sürükleyebileceği uyarısında bulunuyor. Şu an için diplomatik girişimler sınırlı kalırken, tüm gözler ABD ve İran’ın bir sonraki hamlesine çevrilmiş durumda.
