İran ile ABD arasında varılan ateşkes, karşılıklı saldırıların yeniden başlamasıyla çöktü. ABD'nin Orta Doğu'daki üslerine yönelik İran destekli grupların saldırılarına yanıt olarak ABD, İran topraklarındaki çok sayıda noktayı hedef aldı. İran Devrim Muhafızları, füze misillemeleriyle karşılık verirken, Lübnan merkezli Hizbullah da İsrail'e roketlerle saldırdı. Taraflar, ateşkese kapıyı tamamen kapatmasa da Orta Doğu genelinde gerilim tırmanıyor.
Ateşkes süreci ve çöküşü
Son haftalarda İran ile ABD arasında dolaylı görüşmelerle sağlanan ateşkes, tarafların karşılıklı iddialarıyla sarsılmıştı. ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, İran destekli milislerin ABD üslerine düzenlediği saldırıların ateşkesi ihlal ettiği belirtildi. İran ise ABD'nin İran içindeki hedeflere yönelik operasyonlarını kınayarak, uluslararası hukuku ihlal ettiğini savundu. Gece boyunca İran'da askeri tesisler ve lojistik merkezler vurulurken, Devrim Muhafızları buna karşılık olarak Basra Körfezi'ndeki ABD savaş gemilerine yönelik füze saldırıları başlattı.
Hizbullah'ın İsrail'e misillemesi
Hizbullah, İran'a yönelik saldırılara tepki olarak İsrail'in kuzey sınırına onlarca roket fırlattı. İsrail Savunma Kuvvetleri, roketlerin bir kısmının Demir Kubbe sistemi tarafından imha edildiğini, ancak bazılarının açık alanlara düştüğünü açıkladı. Saldırıda can kaybı yaşanmazken, İsrail savaş uçakları Lübnan'daki Hizbullah mevzilerini bombaladı. Bölgedeki tansiyon, İsrail-Lübnan sınırında 2006'dan bu yana en ciddi çatışma riskini beraberinde getirdi.
Bölgesel yansımalar ve uluslararası tepkiler
Çatışmaların yayılması Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar gibi Körfez ülkelerinde endişeyle karşılandı. BM Güvenlik Konseyi, acil toplantı kararı alırken, Rusya ve Çin tarafları itidal çağrısı yaptı. Avrupa Birliği, diplomatik çözüm için aracılık teklifini yineledi. Öte yandan, İran'ın nükleer programına ilişkin müzakereler de bu gelişmeler nedeniyle askıya alındı.
Bağlam ve değerlendirme
İran ve ABD arasındaki bu son kriz, iki ülke arasında yıllardır süren gerginliğin bir yansıması. Ateşkesin çökmesi, bölgedeki vekalet savaşlarının yeniden alevlenmesine neden olabilir. Hizbullah'ın devreye girmesiyle çatışma İsrail-Lübnan hattına sıçramış durumda. Analistler, tarafların tam bir savaş istemediğini ancak her iki tarafın da geri adım atmaya niyetli olmadığını belirtiyor. Önümüzdeki günlerde bölgesel güçlerin ve uluslararası aktörlerin arabuluculuk çabaları, yangının büyümesini engellemek açısından kritik önem taşıyacak.
