İnternet alışverişlerinde tüketici haklarını güçlendirmek amacıyla Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni düzenleme, 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe girecek. Dijitalleşmenin hızlanmasıyla birlikte artan reklam ve ilanlara karşı tüketicileri korumayı hedefleyen yönetmelik, e-ticaret platformlarına ve satıcılara önemli yükümlülükler getiriyor. Bakanlığın açıkladığı 10 yeni kural, alışveriş güvenliğini artırmayı ve mağduriyetlerin önüne geçmeyi amaçlıyor.
Yeni kurallar neler?
Resmi Gazete'de yayımlanan ve 1 Ağustos'ta yürürlüğe girecek olan düzenlemeye göre, elektronik ticaret platformlarında satış yapan firmalar, ürünün özelliklerini ve satış koşullarını daha şeffaf bir şekilde sunmak zorunda kalacak. Özellikle indirimli satışlarda, indirim oranının yanı sıra ürünün önceki fiyatının da belirtilmesi zorunlu hale geliyor. Ayrıca, kullanıcı yorumlarının Güvenilir olduğunu doğrulamak amacıyla platformlar, yorumların hangi kullanıcı tarafından yapıldığını ve satın alma işlemiyle bağlantısını ortaya koymakla yükümlü olacak.
Yeni kurallar arasında, tüketicilerin cayma hakkını kullanmasını zorlaştıran uygulamaların yasaklanması da bulunuyor. Satıcılar, tüketicilere cayma hakkını açık ve anlaşılır bir şekilde bildirmekle yükümlü olacak. Ayrıca, kargo teslimatında yaşanan gecikmelerde tüketicinin bilgilendirilmesi ve kargo ücreti hakkında net bilgi verilmesi gerekecek. Ön ödemeli satışlarda ise tüketicinin onayı alınmadan ek ücret talep edilemeyecek.
Tüketici şikayetlerinde merkezi sistem
Bakanlık, tüketici şikayetlerinin daha hızlı çözülmesi için e-ticaret platformlarında merkezi bir şikayet mekanizması kurulmasını da zorunlu kılıyor. Bu sistem sayesinde tüketiciler, yaşadıkları sorunları tek bir noktadan iletebilecek ve platformlar, şikayetleri belirli bir süre içinde yanıtlamakla yükümlü olacak. Ayrıca, satıcıların iletişim bilgileri ve şikayet süreçleri hakkında tüketiciye bilgi verilmesi gerekecek.
Kişisel verilerin korunması kapsamında da önemli adımlar içeren düzenleme, tüketicilerin açık rızası olmadan pazarlama amaçlı iletişim yapılmasını yasaklıyor. Ayrıca, satıcıların tüketici verilerini üçüncü taraflarla paylaşması sıkı kurallara bağlanıyor. Tüm bu kurallara uymayan platformlara idari para cezaları kesilecek ve hatta bazı durumlarda satış lisansları askıya alınabilecek.
Bağlam ve değerlendirme
Bu düzenleme, Türkiye'de e-ticaret hacminin son yıllarda hızla artmasıyla birlikte, tüketici mağduriyetlerinin de gündeme gelmesi sonucunda hayata geçiriliyor. Özellikle pandemi döneminde e-ticaret hacminin 2 katına çıkması, beraberinde şikayetleri de artırmıştı. Tüketici dernekleri, yeni kuralların olumlu olduğunu ancak denetimin ve şikayet mekanizmalarının etkinliğinin takip edilmesi gerektiğini belirtiyor. Uzmanlar, bu adımın sektörde güveni artıracağını ve daha sağlıklı bir alışveriş ortamı oluşturacağını ifade ediyor. Ancak küçük işletmelerin uyum maliyetinin arttığına dikkat çekenler de var. Yeni dönem, tüketiciler ve satıcılar arasında daha şeffaf bir ilişki kurulmasına katkı sağlayacak gibi görünüyor.
