Pakistan'da, hastanelerden insan plasentalarını kaçırarak yaşlanma karşıtı enjeksiyonlar ürettiğinden şüphelenilen bir şebeke hakkında soruşturma başlatıldı. Sağlık Bakanlığı'nın talimatıyla başlatılan operasyonda, başta Lahor ve Karaçi olmak üzere birçok hastaneden plasentaların çalındığı ve yasa dışı yollarla özel kliniklere satıldığı öne sürülüyor. Yetkililer, bu plasentalardan elde edilen özütlerin "gençlik aşısı" adı altında yüksek fiyatlarla satıldığını tespit etti. Şebekenin, kök hücre tedavisi kisvesi altında yılda yüzlerce plasentayı işlediği belirtiliyor. Olay, tıbbi atıkların kontrolsüz kullanımı ve etik sınırları aşan tedavi yöntemlerini gündeme taşıdı.
Plasenta Çetesi Nasıl Çalışıyor?
Soruşturma kapsamında gözaltına alınan 7 kişi, plasentaları hastanelerdeki temizlik görevlileri ve hemşireler aracılığıyla topladıklarını itiraf etti. Her bir plasenta için çalışanlara 500 ila 1000 Pakistan rupisi (yaklaşık 2-4 dolar) ödendiği, ardından bu materyallerin özel bir laboratuvarda işlenerek enjeksiyon haline getirildiği öğrenildi. Aşıların doz başına 50.000 ila 100.000 Pakistan rupisine (yaklaşık 175-350 dolar) satıldığı tespit edildi. Şüpheliler, plasentaların yaşlanma karşıtı ve bağışıklık güçlendirici olduğunu iddia ederek zengin müşterilere pazarladı. Polis, laboratuvarda yapılan aramada yüzlerce şırınga ve etiketsiz flakon ele geçirdi.
Tıbbi Etik Sorunları
Uzmanlar, insan plasentasının tıbbi atık statüsünde olduğunu ve izinsiz kullanımının etik ihlal oluşturduğunu vurguluyor. Pakistan Biyoetik Derneği Başkanı Dr. Fatima Hussain, "Plasenta normalde doğum sonrası imha edilir. Ancak kök hücre gibi potansiyel taşısa da, kontrolsüz ve kanıtlanmamış kullanımı enfeksiyon, bağışıklık reaksiyonları gibi ciddi riskler doğurabilir" dedi. Olay, plasenta ticaretiyle ilgili yasal boşlukları da ortaya çıkardı. Mevcut yasalar plasentanın satışını açıkça yasaklamasa da, tıbbi atık yönetmeliğine aykırı olduğu belirtiliyor. Sağlık Bakanlığı, hastanelerdeki atık yönetim prosedürlerinin sıkılaştırılacağını duyurdu.
Kök Hücre ve Yaşlanma Karşıtı Pazar
Plasenta bazlı tedaviler, özellikle Asya ve Avrupa'da son yıllarda popüler hale geldi. Bazı özel klinikler plasenta özütünün cilt yenileme, saç dökülmesini önleme ve genel canlılık için kullanıldığını iddia ediyor. Ancak bilimsel kanıtlar sınırlı. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) ve Avrupa İlaç Ajansı (EMA), bu tür enjeksiyonların onaylanmış bir tedavi olmadığı konusunda uyarıyor. Pakistan'da yaşanan skandal, bu pazarın denetimsizliğini gözler önüne serdi.
Konuya dair bağımsız bir değerlendirme yapacak olursak, insan dokusunun ticarileştirilmesi hem etik hem de halk sağlığı açısından hassas bir denge gerektiriyor. Tıbbi atıkların düzenli depolanması ve imhası yasal bir zorunlulukken, kanıtlanmamış mucizevi tedavi vaatleriyle yapılan bu tür yasa dışı faaliyetler, toplumun sağlık konusundaki güvenini zedelemektedir. Pakistan'ın bu vakayı kapsamlı bir şekilde soruşturması ve benzer olayların önlenmesi için yasal boşlukları doldurması bekleniyor.
