Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilere göre, inşaat üretim endeksi nisan ayında bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 2,1 oranında arttı. Endeks, mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış olarak hesaplandığında aylık bazda ise yüzde 0,4 yükseldi. Bu veri, inşaat sektörünün yılın ikinci çeyreğine pozitif bir başlangıç yaptığını ortaya koyuyor.
Alt Sektörlerdeki Gelişmeler
İnşaat üretim endeksi, bina inşaatı ve bina dışı yapılar olmak üzere iki ana alt gruptan oluşuyor. Bina inşaatı alt endeksi nisanda yıllık bazda yüzde 1,8 artarken, bina dışı yapılar (altyapı, yol, köprü gibi) endeksi yüzde 2,5 yükseldi. Aylık karşılaştırmada ise bina inşaatı yüzde 0,3, bina dışı yapılar yüzde 0,5 artış kaydetti. Özellikle kamu kaynaklı altyapı projelerindeki hızlanma, bina dışı yapılar alt endeksindeki artışta belirleyici oldu.
Sektörün Genel Görünümü
İnşaat sektörü, 2023 yılının ikinci yarısında depremlerin etkisiyle daralma yaşamış, ancak 2024 başından itibaren toparlanma sinyalleri vermeye başlamıştı. Nisan ayına ait üretim endeksi verisi, bu toparlanmanın devam ettiğini gösteriyor. Sektör, konut kredisi faizlerindeki kısmi düşüş ve hükümetin kentsel dönüşüm teşvikleri sayesinde canlanma eğiliminde. Ancak yüksek enflasyon ve artan girdi maliyetleri, sektörün önündeki en büyük engeller olarak duruyor. Çimento, demir ve enerji fiyatlarındaki artış, özellikle küçük ölçekli müteahhitlerin kârlılığını baskılıyor.
İstihdama Yansımalar
İnşaat üretimindeki artış, istihdam verilerine de olumlu yansıyor. TÜİK’in mart ayı işgücü istatistiklerine göre inşaat sektöründe çalışan sayısı 1,8 milyon kişiye ulaştı. Nisan ayı itibarıyla bu rakamın 1,85 milyona çıktığı tahmin ediliyor. Uzmanlar, yıl sonuna doğru altyapı yatırımlarının hız kazanmasıyla istihdamın 2 milyon seviyesine yaklaşabileceğini belirtiyor. Ancak sektördeki vasıflı işgücü açığı, özellikle büyükşehirlerde proje teslim sürelerini uzatabiliyor.
Önümüzdeki dönemde, enflasyonla mücadele kapsamında uygulanan sıkı para politikasının inşaat sektörüne etkisi yakından izlenecek. Merkez Bankası’nın faiz indirimine gitmesi halinde konut talebinin canlanması, üretim endeksini daha da yukarı taşıyabilir. Ancak jeopolitik riskler ve döviz kuru dalgalanmaları, sektörün kırılgan yapısını koruyor. İnşaat üretim endeksinin önümüzdeki aylarda yatay bir seyir izlemesi, ardından yılın son çeyreğinde daha belirgin bir artış göstermesi bekleniyor.
