Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Nisan 2024 dönemine ilişkin inşaat maliyet endeksi verilerini açıkladı. Buna göre inşaat maliyet endeksi, Nisan ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 28,58 artış gösterdi. Aylık bazda ise endeks yüzde 1,89 yükseldi. Artışta özellikle malzeme fiyatlarındaki yukarı yönlü hareket ve işçilik maliyetlerindeki artış etkili oldu.
Malzeme ve işçilik maliyetleri yükseldi
İnşaat maliyet endeksinin alt kalemlerine bakıldığında, malzeme endeksi yıllık bazda yüzde 24,71, işçilik endeksi ise yüzde 38,91 arttı. Aylık bazda malzeme endeksi yüzde 1,60, işçilik endeksi ise yüzde 2,57 yükseldi. Bu veriler, sektördeki maliyet artışının temel olarak işçilik kaynaklı olduğunu ortaya koyuyor. Özellikle asgari ücret zamları ve nitelikli işgücü bulma zorluğu, işverenlerin işçilik giderlerini artıran başlıca faktörler arasında yer alıyor.
Sektör temsilcilerinden değerlendirmeler
İnşaat sektörü temsilcileri, maliyet artışlarının konut fiyatlarına yansıdığını ve özellikle büyük şehirlerde arz-talep dengesizliğini derinleştirdiğini belirtiyor. İstanbul İnşaatçılar Derneği Başkanı, “Maliyetlerdeki sürekli artış, projelerin karlılığını düşürürken tüketiciye de yansıyor. Yeni konut projelerinde başlangıç fiyatları geçen yıla göre yüzde 30-40 daha yüksek” dedi. Öte yandan, hükümetin konut arzını artırmaya yönelik teşviklerinin maliyet baskısını hafifletmekte yetersiz kaldığı ifade ediliyor.
Enflasyon ve para politikasının etkisi
Merkez Bankası'nın sıkı para politikasına rağmen yüksek seyreden enflasyon, inşaat maliyetlerini de olumsuz etkiliyor. Yapı malzemelerinde ithalata bağımlılık, döviz kuru hareketleri ve enerji fiyatlarındaki artış da maliyetleri yukarı çeken diğer unsurlar. Uzmanlar, inşaat maliyetlerindeki yükselişin önümüzdeki aylarda da devam etmesini bekliyor. Özellikle çimento, demir ve ahşap gibi temel malzemelerde fiyat artışlarının süreceği tahmin ediliyor.
İnşaat maliyet endeksi, sektörün genel fiyat hareketlerini izlemek ve politika yapıcılara yol göstermek amacıyla kullanılıyor. Veriler, hem kamu yatırımlarının maliyetini hem de özel sektör projelerinin fizibilitesini doğrudan etkiliyor. Sonuç olarak, inşaat maliyetlerindeki artış, konut fiyatlarından kiralara, altyapı harcamalarına kadar geniş bir yelpazede etkisini hissettiriyor.
