Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mayıs ayına ilişkin inşaat maliyet endeksi verilerini açıkladı. Buna göre inşaat maliyet endeksi mayısta bir önceki aya göre yüzde 0,22, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 36,13 arttı. İşçilik maliyetlerindeki yıllık artış yüzde 48,12 ile malzeme fiyatlarındaki yüzde 30,47'lik yükselişi geride bırakırken, özellikle konut fiyatları üzerinde belirleyici olan bu veri, sektörün maliyet dinamiklerine ışık tuttu.
Malzeme fiyatları yavaşlarken işçilik maliyetleri hızlandı
Mayıs ayında inşaat malzemesi fiyatlarındaki aylık artış yüzde 0,01 ile sınırlı kalırken, işçilik maliyetleri ise aylık bazda yüzde 0,96 yükseldi. Yıllık bazda malzeme fiyatları yüzde 30,47, işçilik maliyetleri ise yüzde 48,12 artış kaydetti. Böylece mayıs itibarıyla işçilik maliyetlerinin yıllık artış hızı, malzeme fiyatlarındaki artışın neredeyse 1,6 katına ulaştı. Alt kalemler incelendiğinde, malzeme grubunda elektrik tesisatı kaleminde yıllık yüzde 42,26 artış görülürken, diğer yapı malzemelerinde yüzde 29,55 artış yaşandı. İşçilik grubunda ise bina inşaatı işçiliği yıllık yüzde 48,37, bina dışı yapılar işçiliği ise yüzde 46,34 arttı.
Barınma maliyetleri konut fiyatlarına yansıyor
İnşaat maliyetlerindeki bu artış, özellikle konut fiyatlarını doğrudan etkiliyor. Ancak mayıs verisi, aylık artış hızının nisana göre yavaşladığına işaret ediyor. Nisan ayında aylık artış yüzde 1,27 iken, mayısta yüzde 0,22'ye geriledi. Sektör temsilcileri, bu yavaşlamada baz etkisi ve girdi fiyatlarındaki kısmi istikrarın rol oynadığını belirtiyor. Öte yandan, Merkez Bankası'nın konut fiyat endeksi verileri de yıllık artışın yavaşladığını ancak halen yüksek seyrettiğini gösteriyor. Uzmanlar, işgücü piyasasındaki sıkılaşma ve asgari ücret artışlarının işçilik maliyetlerini yukarı çektiğini, bunun da kısa vadede konut fiyatları üzerinde baskı oluşturmaya devam edeceğini vurguluyor.
Yılın ilk yarısında maliyetler yüzde 30'u aştı
2024 yılı ilk beş ayında inşaat maliyet endeksi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 31,27 artış gösterdi. Bu dönemde malzeme fiyatları yüzde 26,11, işçilik maliyetleri ise yüzde 42,25 yükseldi. Yıl sonu beklentilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Gayrimenkul ve Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Derneği (GYODER) Başkanı, enflasyonla mücadele kapsamında uygulanan sıkı para politikasının maliyetleri kontrol altına almaya başladığını ancak işçilik tarafında kalıcı bir çözüm için yapısal reformlara ihtiyaç duyulduğunu ifade etti. Bağımsız analistler ise inşaat maliyetlerindeki yavaşlamanın konut fiyatlarına hemen yansımayacağını, çünkü arz tarafındaki daralma ve talepteki canlılığın fiyatları desteklemeye devam ettiğini belirtiyor.
İnşaat maliyet endeksinin seyri, özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerde konuta erişimi zorlaştıran temel faktörlerden biri olarak öne çıkıyor. Mayıs verisi, maliyet artış hızının yavaşladığını gösterse de sektörün genel görünümü, yıl boyunca maliyetlerin çift haneli artışını koruyacağına işaret ediyor.
